2Üs,e Ja er.
Zondag, 51 Januari 11175.
1482
DE ZWARTE FRITS
YZEREN WEG.VERTREKUREN UIT AEEST NAER
VERTREKUREN UIT DE VOLGENDE STATIËN
Aclst, (5.45 's Zalerd.) 7.49 1.28 5.05 7.55
uit Antwerpen naer St. Nikoi.aes, Lokeren en Gent
4.60 7.15 8.50 10 50 2.15 3.45 7.10 0 00
uit Gent naer Lokeren, St. Nikoi.aes en Antwerpbn
4.25 7.00 9.25 1<>.50 2.45 5.30 6.55 0.00
Redevoering van SI. Woeste.
ABONNËMENTPRYS6 FRANKS 'S JAËRS. De inschryving eindigt met 31 December
ANNONCENPRYS, per drukregelGewone 20 cent. Rcklamen fr. 1,00. Vonnissen op 3'1® blad*. 30 cent.
Dendermonde. 5-05 6-50 8-48 12 25 3-06 6-40 9.55
Lokeren. 5-05 6-50 8-48 12-25 3-06 6-22
Mecbelen. 5-051 6-501 7-09(18-12(1 Exp. 1'2®3®kl. H-53d
1-04d Exp. 1* 2® 3e kl. 2-51'tl 3-061 0-00d 6-401
9-48d Exp. 1® 2® 3' lil.
Antw. 5-051 6-501 7-ö9d 8-l2d Exr. !®2«3®kl. l-04dExp.
1® 2® 3® kl. 2-50d 3-061 0-ÜOd 6-401 9-48d Lxp.
1® 2® 3® kl.
Brussel, langs Denderleeuw. 5 52E. 7-197-50 8-12E. 1® 2® 3®
kl. 9-24 11-53 1-04 E. 1®2® 3®kl.2-50 0-00Exp. 1® 2® 3® kl.
6-24 8-49 9-09 9-50 Fxp. i' 2® 3° kl.
Leuven, Thiencn, Luik, Verviers 5-0516-501 6-22(1 en 8-l2d
Exr. 1® 2° 3° kl. 7-50d 9-24d (11-53d lol L(fuven)l-04d
Exp I2® 3® kl. 2-51 d l -OüdExp. 1®2® 3e kl.6-24d (8-49d
lot Thienen)
(1) Nota. De letter 1 beleekenl langs Termonde en de Icller d langs Denderleet
Gent, (5-00 's vryet.) 7-59E1®2'3®k 8-41 8-59 12 22 12-40
3-26 3-51 en 0-00 E. l®-2® 3® kl. 6-20 6-40 S 39 Exp.
1® 2® 3® kl. 9-36.
Brugge, Oosiende. 7-59 Exp.l®2®3® Id.8-41 8-59 12-22
12-40 3 51 en o-OU E l® 2® 3® ld. 6-40
Doornyk, Mouscron, Korlryk, Ryssel (langs Ccnd) 8-41
12 22 12-40 (3-26 lot Deinze) 3-51 Exp. 6-20 6-40
Doorn. Mouse. Korlryk, Ryss. (langs Alh) 6-00 7-50 11 53
0-00 5-52
Ninove; Gecraerdsborgen, Lessen, Alh 6-00 8-12 7 50
1 1-53 2-50 5-52 9-06
Bergen, Quiévrain 6 00 8-12 7-fO 11-53 2-50 5-52
Engbien Braine, Manage, Cliarleroy, Namen langs Geeraerds-
bergen 6 00 -00 11-53 2-50 5-52
NAER AEI.ST UIT
Alh 6.49 10.38 1.48 4 28 7.58 9
Anlvv. 5.40 9.5' 10.50 E. lc 2® 3e kl. 12-30 3-15 E l
3® ld. 3-33 4.45 5.50 6.50 E. 1® 2® 3® ld.
Brussel 7.20 F, 1®2' 3®kl. 7.26 8. l i 11.06 1 1.53 2.10 3
en 0.0" E 1c2" 3® ld.5.09 5.55 X.on E. i® 2® 3® kl. 8
Dendermonde 7.23 9.55 11.34 2.25 5 27 8.28 10
Geeraerdsbergcn 7.27 11.08. 2.18 4.58 8.33 9
Gent 5.49E 6 157 39 E I® 2® 3'ld. 8.29 10.59 12.3
Cit. o» 55 0_P0 E u2 kL 5 29 8 09 8
Culque Sn
9.17 Exp. I® 2° 3® li-
Lessen 7.00 10.50 2 00 4.40 8 18
Lokeren 6.50 9.09 10.57 1.49 4 50
Ninove 7.55 11.36 2 46 5.26 9.01 10.
Oostende 4 30E 6.2uE. I 2 3 kl. 6.28 9 00 1 1.55 2.
0 00 El® 2® 3° ld. 6.04 7.55 Exp
uit Gent naer
Moorlzeelo, Sollegem, Geeraerdb., F.ngluen, Braine-lo-
Comte 5.52 8.12E 8.58 1 1.18 2.10 5.34 0.59
UIT GEERABRDSBERGEN NAER
Maria-Lierdo, Sollegem, Moortzeele en Gent, 5 15 7.24
,9 49 11.59 2.59 5.00 5.50E 8 51
uit Denderleeuw naer
Haellerl, Bursl, Ilerzele, Solleg. Audenaerde, Ansegero,
Korlryk, 6.17 0.00 9.01 1-2.55 6.09 7.20
UIT SOTTEGEM NAER
AELST, 50 JAMJAM 1875.
Ter gelegenheid van de beraedslaging over
het budjet van buitenlandsche zaken, heeft
het vrydenkend liberael magonnismus ons weer
een voorbeeld gegeven van den ingewortelden
liaet dien zyne aenhangers voeden tegen al
wat van verre of van naby de calhoiyke Kerk
raekt. En inderdaed, volgens hel ma^onniek
hberalendom zou men onzen afgezant by O. H.
Vader, Pius IX, moeien wegnemen om reden,
zegt dit gespuis, dat de Paus van het bpsluer
zyner Stalen beroofd en geen wereldlyke vorst
meer zynde zicli met geeue wereldlyke zaken
nog te bekommeren beeft. Insgelyks zou.het
goevernement. om de zelfde rede, den afge
zant van Pius IX moeten terugzenden, en dit
uog veel meer, omdat, volgens dit zelfde
niaconniek gespuis, Z. II de Nuncius reeds
verscheidene malen, eri nu den 8 september
II. te Verviers, politieke manifestation ten
voordeele van Pius IX heeft voorgezeten iets
wat aen onze betrekkingen met hel ilaliaen
sche goevernement hoogst sehadelyk zou kun
nen worden
Verscheidene cntholykc redenners hebben
die beweegreden, door 't liberalismus bvge-
bracht, zegevierend wederlegd onder andere
M. WOESTE, vertegenwoordiger van ons arron-
dissement heeft in eene kernige redevoering
het onbetamelyke en onrechtveerdige der libe
rale drogredens doen uitschynen en levens
de menigvuldige tegenstrydigheden blootge
legd waerin de liberale redeuaers, door haet
en wrok aengedreven, gevallen zyn.
M. Woeste ving zyne redevoering aen met
eene krachtige protestatie legen de wyze op
de welke M. Guillery de calhoiyke bedevaerten
ten voordeele van O. H. Vader betiteld heeft.
De brusselsehe afgevaerdigde schaemde zich
niet de bedevaerten een komediespel te hecten.
a Wat my betreft, zegde M. Woeste, ik aen-
zien die manifestatien'als een bewys dat bet
a belgische volk een geloovende volk isge-
bleven, en ik verheug er my over.
Ik verkies een volk 't welk bidt en dat
zich onder de hand Gods buigt boven een
ongeloovige volk.
Een geloovend volk zal beter hel orde
eerbiedigen, het zal een heler gebruik der
vryheid maken, het zal krachtdadiger aen
de aenhitsingen der revolutionnairen weder-
staen dan een ongeloovig volk 't welk
slechts de wereldlyke genoegens betracht
omdat het in de hoop van 't toekomende
leven niet gelooft.
Men moet bekennen dat onze volksvertegen
woordiger hier eene onbetwistbare waerheid
sprak.
Aengaende den oproep van M. Rogier tot de
oude kamerleden der rechterzyde, in den
welken hy zegde dat hy hoopte dat, hy geval,
de grondwet moest bedreigd worden, hy, van
hunnentwege, dezelfde ondersteuning zou vin
den dan over veertig jaren wanneer de grond
wet geslemd vverd, antwoordde de achtbare
spreker: dat die oproep zoowel lot de jonge
als tot de oude leden der rechterzyde moest
Een verhael uit de duitsche bergen.
-)X(-
8"® VERVOLG. ZIE ONS VOORIG NUMMER.
Den volgenden morgend overtuigden haer het
«nophoudelyk geloop langs de stralen en de bewc
ging onder hare huisgenoolen, dal hel bericht van
het dienstmeisje maer al te waer was. Gevangen,
met kelens beladen, byna aen elk lid van zyn liehaem
gekluisterd en door eene bende soldalen mei ge-
ladene geweren en ovcrgehaelde banen omringd,
werd hy, als een welkom en thans neg schrikbarend'
schouwspel, op eenen door wachlen omringden
wagen, door de stad gevoerd.
Alles liep uil om hem te zien, alles verleide van
den Zwarte Frits, en alles scheen zich te vereenigen
om Luilgarde's hart te verschouren.
Luilgarde's hart was tol berstens toe vol, en in
dit oogenblik, dat zy geerne baer half vermogen zou
gegeven hebben, om in een eenzaem uer te kunnen
uilweenen, kwam er bezoek op bezoek, en elk ver-
haelde het nieuws van bel opbrengen des roovers,
en wist de eene of andere verdichte of ware anek
dote van hem.
Weldra begon het verhoor van den gevangene,
waerby men verscheidene omsiandigheden nopens
zyne lotgevallen, daden en inhechtenisneming, hoe
wel niet uit zyn mond, want hy weigerde hardnekkig
iets te bekennen, maer van zyne medeplichtigen
vernam.
Hy was in hel Saksische ertsgebergte door eenen
kolenbrander groot gebracht, die zelf tol eene
gestuerd worden, want allen, zoo wel jonge
als oude leden, zonder uilzondering, zullen
aen de grondwettelyke vryheden gelrouw bly-
ven en ze behouden.
Is er wel ooit een voorstel door ons gedoen
geweest, \;aegde M. Woeste, 't welk orize
grondwettelyke vryhetien in gevaer bracht
Is er zells ooit in deze vergadering een woord
uitgesproken dat als eene klacht ten opzichte
onzer grondwet mag oenzien worden
M. Rogier heeft wel is waer, op de catholyke
drukpers gezinspeeld, doch. ik durf beves
tigen dat ganscli de calhoiyke drukpers de
grondwet getrouw is. Nooit heeft een orgaen
dezer drukpers een verandering aen de grond
wet geëisclit. Slechts hebben eenigen onder
hen onze grondwet als önvolmaekl kunnen
aenscliouweii. In ganscli lielgie zal men geen
catholyk blad ontmoeten, welk Verklaren
zal dat onze grondwet moet herzien worden.
Wie van ons heeft ooit de herziening der
grondwet gevraegd Gy kunt niemand noemen
Wat meer is, zegde de achtbare spreker,
onder betrek der belangen van 'i land, be-
gryp ik de beweegreden niet die u voorts-
drytt om een groot deel der calhoiyke denk-
wyze als vyaridig aen onze grondwet voor
te stellen.
Ik zeg het rond uit, er is hier een ver-
heven pratriotiek belang op 'l spel'I deze
van ons vereenigd op 't grondwettelyke
gebied aen 't land te toonen, en als wy u de
hand toereiken zoudt gy het moeien vatten
in plaets van het te verstooten. d
Deze laelste woorden van den achtbaren
spreker werden door de goedkeurende woor
den van verscheidene leden onderbroken.
Ik ben verwonderd, hernam M. Woeste, over
de tael welke M. Rogier hier gevoerd heeft,
en ook over de verwytingen die hy aen de
parlementaire rechterzyde heeft toegebracht.
M. Rogier zou veel beter gedaen hebben zyne
lessen voor zyne eigene party te behouden.
Hy heeft de leden der rechterzyde ten laste
gelegd van denkyvyze veranderd te zyn, en hy
kan niet een geval acnwyzen in 't welk de
rechterzyde nopens eene grondwettelyke kwes
tie van gedacht is veranderd. Maer'wat hebt
gy gedaen roept M. Woeste uit.
Gy hebt de wet van 1842 met eenparigheiJ
min 3 stemmen aengenomen, en wat doet gy
beden Bestaet er op den oogenblik niet eene
meerderheid in uwe rangen die vyandig is aen
die wet
En de convientie van Antwerpen welke gy
ook met eenparigheid min 7 stemmen hebt
goedgekeurd, is er nog wel eer, lid onder uwe
rangen die er voorstaender van zy Zyt gy in
de kwestie der kerkhoven ook al niet van
gedacht veranderd Erinnert gy u niet dat
de bezondcre kommissie, door u, in 1851, be
noemd, en uitsluitelyk uit liberalen samengesteld,
deoplossinglieefl voorgesteld diede calholvken
nog dagelyks verdedigen (Rechts zeer wel).
M. Rogier, ging onze vertegenwoordiger
voort, zou zich niet mogen bevredigen bobben
een oogslag op de liberale linkerzyde te wer
pen hy zou ook eens de liberale drukpers
in oogenschouw moeten nemen hebben. De
klachien der liberale tolken belrekkelyk onze
grondwet zyn algemeen en gebeuren byna
dagelyks, en dit zonder omwegen, zoowel in
de groote als kleine dagbladen. Hy zou, zegt
dievenhende behoorde, en den knacp, die hem met-
weerzin vader noemde, aen eene ruwe, levenswvs
gewende en lol woeste daden opleiden.
In zyn veertiende jaer liep hy weg en geraekle
onder zweedsche vrybuiters, die den opgeschoten
linaep geerne aennampn. Woeste moed en onver
schrokkenheid mnckien hem lol lieveling zyner
kameraden, over welke hy weldra eene soort"van
heerscliappy verkreeg.
Van lyd tol lyd begon hy echter in te zien, dat
hem, om dalgene te zyn wal anderen waren of eens
te worden, nog zeer veel ontbrak Doch dit schrikte
heni geenzins af. In ledige uren, wanneer zyne
andere kameraden dronken of speelden, leerde' hy
lezen en schryven, ja zelfs zooveel teekenen, als
vooreenen militair vereischt wordt. Nu duerde liet
niet lang, of de bevelhebber van den troep onder
scheidde hem Frils werd onderofficier, en binnen
korten lyd, by gelegenheid eener kleine onder
neming, welke alleen door zynen moed gelukte, tot
officier aengesteld.
Thans stond eene glansryke loopbnen voor hem
open, en alle krachten "zyner ziel werden, van dal
oogenblik af, op bel voldoen zyner eer en roemzucht
ingespannen lly wilde Opklimmen, wilde schilleren,,
heerschen, alles naesl zich verdonkeren, vcrmils hy
zich meende te kunnen herinneren, dat hy zyne
vroegste kindschheid in eenen beleren toestand,
dan in eene vuile ko'enbrandersbul en naderhand
onder zyne lacggceslige kameraden, bad doorge
bracht.
Ook dacht hy met zulk eene verachting aen zvn
verblyf en leven in 'I gebergte, dat wie hem dit
slechts herinnerd had. hem gewis doodelyk zou
beleedigd hebben Deswege noemde hy zich niet
meer Frils, maer Victorie want er lag hem nog
eene flauwe herinnering by. dat hy eens bv dien
naem was geroepen geworden, en 'hy streefde met
by, door liet schryven der meest gevierde
liberale letterkundigen ontegensprekelyk kun
nen bewyzen, dat allen niet alleen betreuren
dat liet kongres, door zynestemming, de gods
dienstige vryheid der catholyken bekrachtigd
heeft, maer zelfs zekere wisselvalligheden
voorzien die ons tot de verscheuring onzer
grondwet zouden kunnen leiden.
Eh wel, zegde M. Woeste dit deel zyner
rede\oering eindigende ik zal den achtbaren
beer Rogier toeroepen Belast u met den eer
bied tot de grondwet onder uwe rangen te
behouden. Van den kant der rechterzyde hebt
gy niets te vreezenwy zullen allyd de op
rechte en toegenegene vrienden van ons grond
wettig verbond blyven. d (Onderbreking).
Alsdan raekte de achtbare spreker"~het
eigenlyke punt van den redetwist aen. Hy
verklaerde vooreerst dat er, volgens hem,
geene tegenstrydigheid bestondt lusschen de
woorden van den heer Minister van buiten -
landsche zaken en de verklaring van den heer
Wasseige. De algemeene goedkeuring welke
deze verklaring genoot bewyzen het ten volle.
Dit punt zullen wy onbesproken laten voorby-
gaen uit vrees dat ons artikel zou te lari"-
worden.
M. Woeste vraegl verders onder wat oog
punt de rechterzyde zich in den redetwist
stelt? Wy zyn hel eens, antwoordt hy. om te
verklaren dat wy loyale en goede betrekkin
gen met Italiën moeten behouden. Italiën heeft
een bestaende goevernement, gn 'i is op die
voorwaerde dat wy het herkend diebben. Doch
wil dit zeggen dat wy, omdat wy gelooven dat
die goede betrekkingen moeten behouden wor
den, wy onze menschelyke gevoelens en ons
catholyk geweten moeten afstaen Zouden wv
alles moeten aennemen wat in Italiën is voor
gevallen Neeri, Myne Heeren, roept de spre
ker uit, wy zullen het niet doen; en, wat
meer is hel italiaensch goevernement vraegt
het ons niet, want indien het ons dit moest
vragen zou liet zich buiten het menschen-recht
stellen.
Vervolgens haelde M. Woeste eene ver-
Klaring aen welke, in zitting van 23 november
1861, door M. Frère, gedaen werd, en in de
welke hy zegde dat zich onzydig houden
als goevernement, geene denkwyze hebben
was over 't gene by andere mogendheden
geschiedt. Als burger, ging M. Fiere voort,
a hebben wy voor die daden, de eenen afkeuring]
de anderen lof; de eenen genegenheid,de and'e-
ren walg. Wy mogen met min of meer gevoeg-
a lykheid, die gevoelens uitdrukken, zelfs in deze
vergadering. Maer wy als goevernement en
gy als 'i volk vertegenwoordigende, mogen
geene denkwyze hebben over de daden
welke by eene andere mogendheid voor-
vallen.
Die leer zegt M. Woeste aen te nemen en
ze aen de huidige omstandigheid toe te passen.
Als goevernement, als openbare macht mogen
wy de daden van t italiaensch goevernement
niet veroordeelen wy moeten met hem in
goede betrekkingen blyven. Maer als men-
schen, als burgers behouden wy onze volle
en algeheele vryheid van beoordèeling.
Wat my betreft, voegde M. Woeste er by,
zal ik nooit alles goedkeuren wat in Italiën "is
voorgevallen.
iever, om den glans die hem, naer hy meende, door
de geboorte toekwam, maer door een nydig noodlot
ontroofd was, door dapperheid en Uitenten te her-
krygen.
Doch wegens zyn onbuigzacm, trotsch karakter,
had hy verzuimd, zich vrienden te verwerven, en
alleen daerop vertrouwd, dal zyne daden genoeg,
ten zynen behoeve, spreken zouden. Van deze om
standigheid wisten zyne benyders en vyanden party
te trekken, om te bewerken, dat onweerdiger en
jongeren hem voorgetrokken werden, vvyl zy oen
voorrecht, een ndelyke afkomst namelyk, bezaten,
hetwelk hy in de oogen der wereld niet kon doen
gelden, ofschoon hy zich vast overtuigd hield dat
hy hetzelve bezat.
Dit laetsle griefde hem nog wel het diepst van
alles, en vervulde zyn hart met bitteren bael Met
dat al stond hy eindelyk op het punt, om zvnen
wenseh te bereiken en als kapitein by een regiment
van linie geplaelst te worden, toen de vrede geslo
ten, zyn korps ontbonden, en de meeste troepen
afgedankt werden
Nu was hem alle verdere hoop op roem cn glans
afgesneden, zyne oude woestheidonlwaekte, nood,
verlwjfeling en wnu k hitsten hem op, vele zyner
kameraden, die thans geen biood en geenen heer
haddon, voegden zich by hem, met een woord, alles
vereonigde zich, om hem een ontwerp in hel hoofd
le brengen, hetwelk !iy aldra uitvoerde. Ily besloot,
namelyk, zich aen de maetschappy die hem ver-
s'oolen, die al zyne plannen om eer in ie oogsten,
en eene recbimalige bezitting le herkrygen, verydeld
had, le wreken.
Ook duerdo hel niet lang, of hy verzamelde eene
bende hyeen, van welke hy, met algemeene stem
men, lol aenvoerder en kapitein werd aengesteld.
Thans voerde hy allerlei woeste daden en de stout
ste acoslagcn uil, maer hield tevens onder zyn
Het gedrag dat de rechterzyde lieden houdt
is slechts datgene 't welk de liberale denk
wyze gehouden heeft.
Erinnert u, Myne Ileeren, wat er in 1850
is voorvallen op 't tydstip dat de ilaliaensche
daedzaken zyn losgeborslen. Ten dien lyde
zat de 11. Vader nog op zyrtért troon, alsook
de Koning van Napels zy waren de beslaende
goevernementen wenschte ganscli de liberale
drukpers niet den val van Frans II en der
wereldlyke macht des Pauzes te zien ver-
wezenlyken Dit was haer algemeen gevoelen
zy heeft het met vurigheid verdedigd. Wy
hebben alsdan legen hare houding niets inge
bracht, en wy vragen lieden, voor ons, de
zetfde vryheid die de liberale drukpers ten
dien lyde genoten heeft.
Wil nien een ander voorbeeld hebben,vraegt
M. Woeste? Er bestaet lieden in Frankryk
een goevernement met hetwelk het belgische
goevernement in de beste betrekkingen leeft,
't goeyerncmeril van maerschalk Mac-Mahon.
Wil dit zoggen, dal men, in dit land, de eenën
de eindelyke inrichting der republiek, de an
deren de herstelling der monarchie niet mogen
wenschen Deze vryheid is nooit betwist go
weest, en, van dan af, waerom wilt gy aen de
catholyken beletten datgene uit te drukken
't welk in 't diepste huns geweten berust?
M. Woeste besprak alsdan de beweegreden
welke de heeren Bergé, Van Humbeek en
Guillery aenzelten om de afschaffing van het
gezantschap by den H. Vader te eisehen «Voor
zeker is het de zorg met van 't behoud onzer
goede internationale betrekkingen. De Kamer
weet immers dat 't italiaensch goevernement
niet klaegtdat het door de tegenwoordigheid
van onzen afgezant by den H. Stoel' niet
gekwetst is dat verre van er door ge
kwetst te zyn de wet der waerborgen Europa
tot het benoemen van afgezanten by 'i Vnti-
Raen uitnoodigt. Victor-Emmanuel beeft, in
zyne laetsle troonrede bekent dat hy met al
de europesche mogendheden in de beste ver
standhouding leefde hy achtte zich zelfs ge
lukkig dit te mogen verklaren. Italiën is dus
irt niets gekwetst geweest De vreedzame
manifestation of bedevaert van Verviers heb
ben het italiaensch goevernement dus niet
verschrikt.
Maer indien Italiën niet klaegt, waerom
klaegt dan de liberale linkerzyde? Verre van
my te denken dat liet met 't inzicht is van een
vreemd goevernement aen te hitsen en inoeie-
lykheden aen ons goevernement te berokkenen.
Maer, nog eens. waeruit spruit dan die
hevige oppositie tegen het behoud van het.
belgische «(gezantschap by den 11. Vader?
Zou liet niet de begeerte zyn van de catholyken
in bun geweten vrywilliglyk te heleedigen die
u in deze omstandigheid aendryft?
Vervolgens randde onze achtbare afgeveer-
digde, het gezegde aen van M. Guillery, name
lyk dat het, sprekende van de bedevaert van
Verviers, hoogst gevaerlyk was voor liet land
den minister eener vreemde mogendheid zich
aen 't hoofd van zulke eene manifestation te
zien stellen.
M. Woeste vraegde of de heer Guillery de
pretentie had Z. II. den Nuncius verantw'oor-
vreessclyk rol de strengste orde, waerdoor hy het
zelve aen eene ruwe eerlykheid gewende. Langs
dien weg was hel hem mogelvk, byna ongeloofelyke
daden uil te voeren en zich voor elke nasporing en
ie'der gevaer le beveiligen.
Eindelyk echter bezweken zyne tegenwoordigheid
van geest en schrander doorzicht voor de verleide-
lyke stem van eenen hartstocht, die meer vermocht
dan eer, moed en voorzichtigheid, lly viel in den
loos gespannen strik, volgde eene geheimvolle uil-
noodiging, die van de vrouw kwam welke hy be
minde, en die door den ring bekrachtigd vverd,
welken hy haer tot onderpand zyner trouw gegeven
'had Zoo werd hy gevangen en vloekte de trouw-
looze, door welke hy was verraden.
Niemand, dje deze geschiedenis geheel of stuks
wyze in gezelschappen, waer Luitgarde zich ook
bevond, verhaelde want de Zwarte Frils was het
algemeen onderwerp der gesprekken dacht, er
misschien aen, hoe smnrlelyk hy een hart griefde,
dal zich, zonderde minste schuld, zoo diep moest
getroffen gevoelen.
By een der bezoeken, hy oeno eervveerdige oude
dame, ontmoette zy eenen geeslelyke, wiens voor
komen en eerbiedwekkende deftigheid haer hart,
van het eerste oogenblik af, geheel innamen. Daer
nu ook hier hel gesprek weldra op het nieuws van
den dag, den kapitein der roovers, viel, zoo vernam
zy by deze gelegenheid dat deze gecstelvke
de biechtvader was van alle misdadigers in het al
gemeen, met een woord, dal het zyn zvvaervviehtig
werk was, de boosdoeners tol den dood te bereiden
en naer de strafplaels tc w?rzellen.
Met eene harlelyke deelneming sprak de gryzaerd
overzyno gevangenen, en betuigde zyn innig leed
wezen. dal zoo menig scboone aenleg geheel ver
woest was. Inzonderheid gevoelde hy hel diepste
medelyden met den gevallen jongeling. Wal hem
delyk te maken voor alles wat er in die ver
gadering van verscheidene duizende persoo-
nen is verhaeld geweest? Dit ware eene
schreeuwende onrechtveerdigheid. De lieer
Minister van buitenlandsche zaken heeft ove
rigens verklaerd dat Z. H. de Nuncius als
Aertsbisschop aen de bedevaert had deelge
nomen. Maer dat het my geooiloofd zy iets te
erinneren, ging M. Woestè voort
Toen de Paus nog te Roomen heersebte.
als zyn wereldlyk gezag nog niet lotael was
omverregewoipen, wat gebeurde er dan hier,
te Brussel? Heeft het iiberalismus alsdan
geene vyandige manifestatien tegen Z. H. den
Paus, vóór de wooning van den italiaenschen
afgezant gedaen Gy weet wel dat de ilaliaen
sche afgezant tegen die liberale manifestatien
met geprotesteerd heeft? Ik verwvt hem dit
voorzeker niet, maer ik eisch voor den afge
zant van den II. Vader dezelfde vryheid, de
zelfde rechten welke de afgezant van het
ilaliaensche goevernement in dezelfde omstan
digheid genoten heeft.
Eindelyk geeft de achtbare spreker de voor-
nnemste reden le kennen welke hem aenzetien
het behoud van den belgischen afgezant by
Z. II. voor te staen.
Wat is het princiep der catholyken, vraegt
M. Woeste? Het princiep der catholyken is
dat zy eene groote maetschappy uitmaken aen
welker hoofd een opperhoofd, de II. Vader
slaet, en dat dit opperhoofd van eene alge
heele onafhankelykheid moet genieten om
zyne zending te volbrengen.
Eh wel, de diplomatische vertegenwoor
diging by den H. Vader is een der kenteekens
dezer onafhankelykheid, ook is het hare be
scherming 't is eene hulde aen de grootste
zedelyke macht dezer wereld, aen het geesle
lyke opperhoofd van verscheidene millioenen
Belgen toegebracht.
Ik weet dat Belgie geene Staets-religie heeft
en dat de openbare machten van eikanderen
gescheiden zyn maer de groote meerderheid
van 't land is catholyk, en een voorzichtig
goevernement moet rekening houden van de
wenschen der bestuerden het mag de catho
lyke gewetens niet kwetsen.
Italiën heeft het zoo begrepen, 't is daerom
dat men de wet der waerborgen iieeft in leven
geroepen. Ik wil geen. oordeel over die wet
vellen maer ik beveel MM. Van Humbeeck en
Guillery den raed aen dien de ilaliaensche
minister van buitenlandsche zaken, M.Visconti
Venosta, op 30 januari 1871gaf toen hy in
de ilaliaensche Kamer zegdeWy hebben
allyd verklaerd dat wy de romeinsche kwestie
wilden oplossen zonder de gevoelens der
catholyken en de wettige belangen der andere
goevernementen te miskennen. Eh wel, roept
onze achtbare vertegenwoordiger uit, in 't
midden van ons catholyk land, vragen wy aen
onze tegenstrevers van niet verder te gaen
dan het iialiaensch goevérnenient.
Deze schiiterende en diepgedachte rede
voering werd door de algemeene goedkeuring
der calhoiyke rechterzyde begroet. Niet een
lid der liberale linkerzyde heeft gepoogd de
zelve le wederleggen de liberliaters hebben
gedacht dat zwygen onverbeterlyk was.
echter het meest van alles bekommerde, was zyne
onboelvecrdigheid.
Ei' heeft, zeide do geeslelyke, k in den loop
van het gesprek, eene woeste verlwyfeling by den
jongeling plaets, die gelegen is in eeoc diepe ver
bittering legen eenen peisoon, dio hem moet misleid
of verraden hebben.
En heeft hy zich nimmer over dezen persoon
bepaeld uitgedrukt vroeg Ludgarde sidderend.
De geeslelyke haelde de schouders op.
Dal het eene vrouw moet zyn, lael zich nog al
zeker uil ecnige woorden en zinspelingen, welke hy
zich heeft laten ontvallen, opmaken.
Dan zalmen hem «el, zonder cenige verdere
omsiandigheden, op pynbank brengen zeide een
der aenwezige heeren koel v/eg.
By deze woorden stond Luilgarde's hart byna stil,
en eene doodelyko bleekheid overloog haer'gezicht.
De geeslelyke sloeg baer onbemerkt, doch oplettend
gade en zeide intussehen Dit zal onnoodig zyn
want, zoo min als hy iets bekennen wil, zoo min
loochent hy ook iels. Hy lael de rechters naer ver
kiezing over hem oordeelcn en vonnissen, wal zy
willen; doorenboven zyn de daedzaken door do
bekentenis van zoo vele zyner medeplichtigen en
de verklaring der getuigen genoegzaein bewezen
ook kan en wil hy niet gered worden. Zvn leven is
zeker verloren. Mocht ik slechts het geluk hebben
zyne ziel le redder.
By deze woorden zag Luitgarde den geeslelyke
lang aen In zyne trekken lag zoo veel menschelyk-
heid, zoo veel langmoedigheid en zoo veel gods-
vruchl, dal een ontwerp, hetwelk haer in den zin
gevallen was, hoe langer hoe meer vastheid ver
kreeg. Zy nam, van dit oogenblik af, weinig deel
aen hol gesprek, maer bepaelde hare ziel geheel lot
ééne gedachte.
(wordt voortgezet).
