HET GEHEIM
OOOVËN.
Nummer 45 (209)
Zondag 10 November 1889.
4de Jaar.
LIBERAAL WEEKBLAD VOOR
5 fr. voor de stad.
Abonnementsprijs-jt
6 fr 50 voor den bruten,
F HIJS PER NUMMER 10 C EN TIMEN.
voorop betaalbaar.
Men abonneert zich: op alle postkantoren voor den buiten: voor de stad, ten kantore van het blad,
10, Vooruitgangstraat 10, Aalst.
HET ARRONDISSEMENT AALST.
Gewone, 15 centinxen
Prijs der Annoncen
ïteklamen, 76 een timen
Vonnissen op de derde bladzijde, frank.
per drukregel.
Men maakt melding van elk werk waarvan een exemplaar aan het bad gezonden wordt.
Handschriften worden niet terug gezonden.
Nee spe nee met-u.
AALST, 9 NOVEMBER.
De personen die een abon
nement nemen aan DE
DENDERGALM voor het jaar 1890,
zullen de nog vöbr Nieuwjaar verschij
nende nummers gratis ontvangen.
JBviiteiilantlscliL politiek
overziclit.
Afrika. De telegrammen uit Afrika
kondigen de aanstaande komst van
Stanley op de kusten, na drie jaren af
wezigheid aanStanley's zending schijnt
onder mensckelijk opzicht heel wel ge
lukt te zijn, vermits de groote reiziger
met hem Emin Pacha en het garnizoen
van Wadelaï medebrengt zij zal bij
zondere uitslagen hebben onder het
opzicht van de aardrijkskunde en de we
tenschappen. Nochtans van eenen ande
ren kant zijn er groote onheilen te be
treuren. Er is geen Egyptische Soedan
meer. Het groot rijk van den Nijl dat
Ismaïl Pacha, twintig jaar geleden ge
sticht heeft, is gansch in de handen van
dweepzuchtige Musuimanen en slaven-
koopliedengevallen. Van over vijf jaar
begonnen met het juk van Egypte af te
schudden en het noorden van den Soe
dan en Khartoum aan Gordon af te ne
men, eindigen zij met het zuiden van
den Soedan, de provincie van Sado en
Wadelaï aan Emin Pacha te onttrekken.
Een rampspoedig nieuws wordt ons
later uit Afrika gemeld volgens berich
ten, te Lamou, eene haven van den In-
dischen Oceaan, aangekomen, zou de
Duitsche tocht, die over eenigen tijd
zich in Afrika begeven heeft, ter hulp
van Emin Pacha onder het bevel van
dr. Peters, vemoord geworden zijn door
oproerige inlanders.
Duitschland. De duitsche Reichstag
ïieeft de algemeene beraadslaging van
■ijn budjet voor 1889-90 geëindigd. Die
oesprekiug heeft slechts eenig belang
omdat de democratische- en vooruitstre
vende oppositie bemerkingen gedaan
heeft op de steeds aangroeiende ver
meerdering der krijgslasten. Deze partij
heeft de gelegenheid te baat genomen
om de klachten uit te drukken der be
volking die onder de belastingen ver
pletterd wordt.
Holland. Eene belangrijke kiezing
heeft plaats gegrepen te 's Gravenhage.
De liberale kandidaat, M. Guyot. heeft
M. de baron du Tour van Bellinchave,
oud-minister van Justicie, kandidaat
der behoudende partij, aan de klerika-
54.
VAN DEN BANKIER.
III. Het miniatuurportret.
Na zijn geheim bezoek aan de kelders onder
den noordelijken vleugel, bevond zich Lionel
Westford voortdurend in eenen toestand van
koortsachtige opgewondenheid. Hij vermeed
angstig elke gelegenheid om Julia Godwin te
ontmoeten. Onophoudelijk dacht hij na over de
bewijsgronden, die het met bloedbevlekte
stukje laken, de plas bloed op den grond en de
lederen handschoen, dien hij in den kelder ge
vonden had, opleverden.
Een man was op zekeren avond in de maand
Juni van het vorige jaar op Willmingdon Hall
gekomen, en niemand had hem weg zien gaan.
De visioenen van den tuinman waren niet
't gevolg van eenen gekrenkten geestzij
waren het uitvloeisel van een verstand, dat
zelfs nu in zijne afdwalingen de herinneringen
aan een vreeselijk tooneel behouden had.
Lionel's gemoed werd door allerlei tegenstrij
dige gewaarwordingen geslingerd. Hij wist
dat, nu hij eenmaal het spoor der misdaad, dat
aan het oog der justitie ontsnapt was, gevonden
had, het zijn heilige plicht zou zijn de politie
dien draad in handen te geven, opdat het ge
heim van Willmingd n Hall aan het licht
gebracht mocht worden, en gerecht den schul-
di,e mocht kunnen straffen.
Maar die schuldige was Julia's vader. Het
beeld der vrouw, die hij beminde, rees bleek,
len verbonden, overwonnen. De kiezing
toont eens te meer dat de liberalen veel
grond gewonnen hebben, sedert dat het
verbond tusschen de klerikalen en de
conservatieven gesloten is, vermits liet
de tweede maal is dat zij zegenpralend
uit den kiesstrijd komen.
Nieuw Holland. Sir Henry Parkers,
gouverneurs van Nieu w-Zuid-Walles
heeft eenen omzendbrief gezonden aan
de gouverneurs der andere Australiaau-
sclie koloniën, hun voorstellende zich
allen onder een middenbestuur te schik
ken, om derwijze eenen machtigen bond
te vormen, gelijk de Vereenigue-Staten
van Amerika, met een bondgenootschap
pelijk parlement en eene eenvoudige
uitvoerende macht.
Waarom
't Is om iedereen op gelijken voet U zet
ten zegt Denderbode, dat het ministerie
de bekwaamheidskiezers vau rechtswege
affschaffen wil.
Het kiesrecht van amhstwege is een voor
recht, en wij zijn de gezwoorne vijanlen
van alle voorrechten, voegt de onnoozele
azet erbij.
Zoo, zoo, het kiesrecht van amhstwe
ge is een voorrecht
En de cijns dan
En het examen
En het diploma
Zijn dat ook allen geene voorrechten
En zelfs heel het bestaande kiesrecht
is dat geen voorrecht op de groote meer
derheid der bevolking, welke niets te
zeggen heeft in 's lands zaken.
Wildet gij en uwe partij logiek ziju,
wildet gij inderdaad de afschaffing van
alle voorrechten in kieszaken, dan
moest gij het algemeen stemrecht invoe
ren.
Zoo alleen zoudt gij alle burgers op
gelijken voet stellen.
Doch, 't is niet om de afschaffing van
een voorrecht te betrachten, dat minis
ter Devolder zijn schandig wetsontwep
voorstelde.
Wat hij en de geheele klerikale partij
daarbij beoogden, dat is de overmeeste
ring van de liberale stadhuizen der groote
steden.
Ze zijn begonnen met de stadsfinan
ciën te ondermijnen door het opdringen
van klerikale scholen, door de vermin
dering der toelagen voor het onderwijs,
door de nieuwe wet op de slachthuizen,
door de wet op de bijstaudswoonst, enz.
waardoor de stadsinkomsten een jaarlijks
verlies van duizenden en duizenden fran-
angstig door wanhoop aangegrepen voor zijne
oogen op, en hij gevoelde dat bet bij geeue
mogelijkheid het middel kou zijn, dat haar
vader aau de galg bracht.
Vervolgeus trachte hij zich zelve wijs te
maken dat er dieu avond in de maand Juni
geene moord begaan was. Hij deed zijn best om
te deuken, dat Rupert Godwin niet schuldig
was aan de grootste misdaad, die een mensch
begaan kan. Het was anders niets dan schijn
en zinsbedrog. Het met bloed bevlekte stukje
laken, de handschoen, het onzinnige gepraat
van Caleb Wildred, dit alles zou misschien op
eene wijze verklaard kunnen worden, die
hemelsbreed verschilde van de manier, waarop
hij, Lionel, die zaak had opgevat.
Waarom zou Rupert Godwin dien vreem
deling vermoord hebben? dacht hij. Welke
reden zou bij da,u voor gehad hebben Kom
kom ik ben dwaas geweest, dat ik hem van iets
kon verdenken, even dwaas als die oude krank
zinnige tuinman, wiens gebabbel, alles wel
beschouwd, toch wei niets te beduiden zal
hebben.
Zoj redeneeide Lionel Westford bij zich-
zelven in zijne begeerte om aan de onschuld
van den vijand zijner moeder te gelooven. Maar
bij mocht redeneeren zooveel hij wilde, de
sombere vreeselijke waarheid rees onophoude
lijk in de meest afgrijselijke gedaante weer voor
zijne oogen.
Het was geheel en al nutteloos dat bij luchtig
over het geheimzinnige trachtte heen te stap
pen. Een ondragelijk gewicht bezwaarde zijn
gemoed. Hij herinnerde het zonderlinge gevoel,
dat hem overvallen was, op den dag dat hij
voor het eerst op Willmingdon aankwam.
't Is te vergeefs, dat ik tegen de waarheid
wilstrijden, riep hij eindelijk op zekeren dag
uit, nadat hij een' langen eu zwaren inwendi-
gen strijd gevoerd had. De schaduwe van de
lr 'n ondergingen.
De klerikalen meenden alzoo de libe
rale stedelijke besturen te dwingen
nieuwe belastingen te heffen en ze in de
ougenade der kiezers te doen vallen.
Ze hebben mis gerekend hunne
plannen werden verijdeld
Uit woede en om zeker hun doel te
bereiken, dwongen de klerikale kop
stukken alsdan den minister tot het
voorstellen van een wetsontwerp, waar
door men kort spel zou maken met al
die liberale bekwaamheidskiezers, im
mers, meu zou ze afschaffeu.
En in die omstandigheden stelde M.
De Volder zijne gehate wet voor, waar-
door zestig duizend kiezers,het verstandig
ste gedeelte der bevolking, met een pea-
nentrek worden afgeschaft.
Doch, de wet is wel voorgesteld, maar
nog niet gestemd, en te oordeelen naai
de beweging en den tegenstand, die zij
overal deed ontstaan, zou men welhaast
beginnen te gelooven dat onze woeste
meesters eerdenken de wet in te trekken
dan tot de stemming derzelve aan te
a ringen.
Iemand, die dooreen eenvoudig middel van
23jarige doofheid en van geruisch in de ooren
genezen is zal de beschrijving van dat middel
in het Hollandscli gratis een ieder op aanvraag
zenden J. H. Nicholson, 4, rue Drouot, Pa
rijs.
De onwaardigen.
Het kiezersmoordend wetsontwerp
van minister Devolder verwekt voort
durend de grootste opschudding in het
land.
Liberalo gemeenteraden en kiesver-
eenigingen, de maatschappijen van ge
wezen officieren en onderofficieren des
legers, de oud-leden der maatschappijen
van ouderlingen bijstand, in een woord,
gansch het verstandig gedeelte des lands
komt in opstand tegen dit schandalig
wetsontwerp.
Zekere klerikale bladen als het Jour
nal de Bruxelles weigeren het nog langer
te verdedigen, en de woestaard Woeste
zelf noemt het onvolmaakt.
Niet zonder reden.
Want nooit zag men een ministerie,
hoe achteruitkruipend ook, zoo eene
schandalige partijdaad plegen.
Mannen, die minister, consul, volks
vertegenwoordiger, provinciaal- of ge
meenteraadslid geweest zijn en die geene
8 frank belastingen betalen, worden door
eenen Devolder onwaardig verklaard om
misdaad verduistert deze plaats. De flauwe
reuk van bloed vergift hier de lucht. Er is hier
eene moord gepleegd en er moge dan gebeuren
wat er wil, ik moet mijne plicht doen; ja, al
ware het zelt ten koste van Julia's rustziel.
De lange worstel ng was eindelijk tot een
einde gekomen. Lionel Westford besloot geen
tijd te verliez n, maar Willmingdon Hall nog
denzelfdeu dag te verlaten, en zoodra hij in
Londen aangekomen zou zijn, een onderhoud
te hebben met een der hoofden van de geheime
politie.
Onderden invloed van dit besluit zette hij
zich neêr om een brief aan Julia Godwin, zijne
beschermster, te schrijven.
Hij wilde haar s'echts meêdeelen dat eene
bijzondere zaak hem verplichtte naar Londen
terug te keeren, en dat hij derhalve zonder ver
dere formeelc kenuissgeving genoodzaakt was
zijne taak op Wilmingdon Hall op te geven.
Dit was alles, wat hij haar'te zeggen had;
vervolgens moest hij haar bedanken voor hare
goedheid, en haar verzekeren, dat hij de goed
gunstige welwillendheid, die zij hem betoond
had, toen zij hem in haren dienst nam, op prijs
wist te stellen.
Maar hoe eenvoudig het onderwerp van dien
brief ook wezen mocht, toch vond hij het
moeilijk dien te schrijven. Hij wist, dat het
geen hij ging doen de vrouw, wier edelmoedig
heid hem van het gebrek gered had de vrouw,
die hij vurig beminde,in wanhoop en droefheid
zou dompelen.
Zijn brief was zeer koel en stijf. Hij ver
trouwde het zichzelvèn niet ioe, een -enkel
sprankje van werkelijk gevoel te laten zien.
Hij sloot den brief dicht en schreef er het
adres op. Vervolgens zette hij de schilderijen
waaraan hij bezig geweest was, in orde neder,
j en zocht haastig zijne weinige goederen bijeen.
te kiezeu voor de gemeeute.
Geueraals en officieren aan wien het
commando van het leger is toevertrouwd
en die dus de lotsbestemming des vader
lands in handen hebben, en die een
appartement bewonen en dus geene
lasten betalen, zijn onwaardig vau een
gemeenteraadslid te kiezen.
Dragers van diploma's, verkregen na
grondige studiën in eene hoogeschool
of in het handelsgesticht vanAntwerpen,
zijn geene kiezers meer, omdat zij geen
tiental franken betalen.
Mannen die in eene fabriek of werk
plaats soms honderden werklieden be
sturen, zijn volgens minister Devolder
onwaardig te kiezen voor het domste
gemeenteraadslid van Zoutenaeya.
Eu moei' anderen nog
Al zulke mannen, die op verschillige
wijzen blijken van diepe kennissen en
vaderlandsliefde hebben gegeven, zijn,
volgens klerikale bladen, onbekivaam-
heidskiezersdomkoppen en ezeldrijvers!
Maar, d. o. m. slimme schrijvelaars,
de priesters worden door den onbarm-
bartigen kiezersmoorder Devolder ook
van de lijsten geschrapt, die zijn dus,
volgens u, ook al domkoppen.
Dat is geen fraai kompliment voor de
tikkeuhaantjes van bij de domkoppen
gestoken te worden.
De wisselaars in den Tempel.
Snaeskerke is een klein dorp tusschen
Ghistel en Oostende, het eerste station
van den ijzerenweg naar Thourout. Wie
zich op een der negen dagen tusschen 16
en 23 September daar zou bevinden,
mocht zich wel in het hartje van Afrika
gelooven. Dommer fetichisme zal men
toch bij de meest verachterde Hotten-
totten niet aantreffen. Gedurende die
negen dagen gaat men uit heel het om
liggende daarheen om te dienen ter
eere van den II. Cornelis, patroon tegeu
alle soorten van zenuwziekten, als val
lende ziekte, stuipen, enz. Geloof vrij
dat de toeloop zeer groot is, want
iedereen moet dienen, vooral degenen
die geen zulke ziekten hebbenom er
van bevrijd te blijven
De voorschriften van dit dienen
zijn de volgende
Men gaat eerst zijn devotie doen
voor eene smakeloos versierde houten
pop, die den H. Cornelis moet voorstel
len daarna laat men den naam van
dengen e voor wien gediend wordt in
een groot boek ter sakristij opschrijven
men krijgt een medaliel je, en meu moet
eene offerande aan den Heilige geven.
De stedelingen geven meestal klinkend
Hij pakte die in zijneu reiszak, maar hij
besloot die achter te laten, tot hij de gelegen
heid zou hebben ze te laten halen. Hij verlang
de het huis te verlaten zonder dat iemand het
bemerkt, en wenschte zijn vertrek eerst ontdekt
te zien als hij ver van Willmingdon verwijderd
zou zijn. Boven alles begeerde bij aan het
gevaar te ontkomen, Julia Godwin weder te
ontmoeten. Zulk eene ontmoeting zou noodlot
tig geweest zijn want de jongoling gevoelde,
dat hij bij gc-ene mogelijkheid in staat zou zijn
hetgeon er in zijn gemoed omging, voor haar te
verbergen.
Hij liep den trap af, ging de festibule door
en begaf zich naar het grasperk. De vonsters
der kamers stonden open, en liii kon Julia
duidelijk hooren zingen. Het lied, dat zij zong,
was hem zeer bekend; want hij ha l meni maal
in de zomeravondschemering, droomende naai
de melodie zitten luisteren. De rijke toonen
van de zangores drongen tot zijn hart door. Hij
ging haar verlaten misschien wel voor altijd,
of zoo zij bestemd waren elkander ooit weder
te ontmoeten, zou zij hem dan niet moeten be
schouwen als haar bitterste vijand
Hij kon liet huis niet verlaten, zonder ten
minste nog eenmaal steelsgewijze eenen blik op
haar gelaat te werpen.
De groote openstaande deuren waren zoover
mogelijk geopend. Lionel sloop zachtjes het
voetpad over, en bleef eenige oogenblikken in
stilte het gelaat van het zingende meisje aan
staren.
Julia Godwin zag er zeer peizend uit. In
hare donkera oögen lag eane uitdrukking van
diepe gedachten of misschien van diepe droef
heid te lezen. De toon barer stem was twijfe
lend en onzeker, en hare handen gleden lang
zaam over de toetsen der piano.
Slechts weinige oogenblikken bleef Lionel
dus staan. Hij durfde niet langer blijven, uit
geld, maar de boeren offeren beesten
zwijnen, konijneu, kiekens, duiveu. Die
dieren worden in hokken gestoken, welke
men voor de omstandigheid rond de
Kerk geplaatst heeft. Daar wachten ze
het einde af van de eerstkomende mis,
als de pastoor de rol van stokhouder
komt spelen en den inhoud zijner hok
ken aan de meestbiedenden verkoopt.
Maar de koopers koopen slechts om zelf
te offereu, en emige minuten nadien
zijn de dieren weêr de hokken ingegaan
om later aan an iere sukkelaars verkocht
te worden en hetzelfde spel herbegiut
met dezelfde dieren verschillende malen
daags gedurende uegen dagen, en al
het geld is voor den H. Cornelis
Wij maken de Kerk niet verantwoor
delijk voor de uitvinding van dieafrrog-
gelarij, gepleegd tegenover arme dom
me boeren. Dat is niets meer dan een
heidensch gebruik, dat zij met zooveel
andere bewaard heeft. Maar wij maken
er haar verantwoordelijk voor dat ze
dit gebruik niet heeft kunnen afschaffen
en het integendeel ten haren voordeele
uitbuit.
Wie spreekt uog van zwarten te be
schaven en slaven te verlossen, als er
rondom ons nog zulke oubeschaafden
en verslaafden zijn Dat zegt ons wat
er rondom ons nog te doen is, als wij
deze naar lichaam, verstand en gevoel
anders goed begaafde bevolking, daar
voor ons de slavin zien van een zwarten
wichelaar die, wij hopen het voor
hem, want 't is ziju eenige verontschul
diging, zelf de slaaf is van een zieke-
lijken bobbel in zijne hersenpan.
Eenige blikken in de H. Geschiedenis.
3C Vekvolo.
Het einde van het oud testament bevat eene
reeks oorlogen, waarin de ware dienaars van
God, met een handvol soldaten de grootste en
machtigste legers op de vlucht dreven of over
wonnen. Enkel komen er geene mirakelen in
voor zooals er vroeger reeds gebeurd waren,
om de eenvoudige reden wellicht, dat er van
de laatste tijden voor J.-Ch. ook eene wereld-
sche geschiedenis bestaat, min of meer op
waarheden gesteund, maar die in elk geval den
uitslag van eenen strijd ot de troonsbestijging
van eenen koning niet op mirakelen steunt
noch op de bijzondere tusschenkomst van God
of zijner profeten.
Wat is de geschiedenis, gewijde of ongewijde
anders dan eene aaneenschakeling van feiten,
oorlogen, enz. in den loop der eeuwen plaats
gegrepen. Tot hiertoe heeft men er anders niets
in gezien doch het opsporen der oorzaken,
het nagaan der gevolgen dier verschillende ge-
beurteni sen, alsmede de regelmatige vooruit
gang der beschaving en der hedandaagsche
vrijheden, behoort wol degelijk tot het domein
der geschiedenis.
Wat nut kan het opleveren dat deze prins in
dit jaar, gene virst in dat jaar op den troon
vrees dat Julia mocht opzien en hem door het
open venster bemerken. Er was niets ter wereld,
waarvoor hij op dit oogenblik zoozeer vreesde
als voor een gesprek met de dochter van Rupert
Godwin, en toca viel het hem zwaar, zijne
plaats aan het venster te verlaten.
Hij keerde zich evenwel om, en sloop onge
merkt heen. Hij nam zijnen weg dwars door het
park en ging te voet naar Hertford, dewijl er
geen publiek middel vau vervoer daarheen langs
den landweg was.
Daar gekomen begaf bij zich regelrecht naar
de statie, toen hij zich plotseling her,nuerde
dat er wellicht aau het postkantoor eenen brief
van zijne moeder of zuster mocht gekomen
zijn.
Dientengevolge keerde hij op zijne schreden
terng en bega: zich daarheen. Er was een brief,
een brief door zijne moeder eigenhandig aau
hem geadresseerd maar haar schrift scheen
ditmaal buitengewoon bevend.
O hemel, dacht hij, ik hoop dat mijuo
moeder niet ziek moge zijn....
Haastig scheurde hij de enveloppe open, en
las den brief, dien Clara Westford onmiddeüjk
na hare ontmoeti.ig met Gilbert Thornleigh
geschreven had.
Geene woorden zijn in staat de ontroering
en den schrik te schetsen, die den jongeling
onder het lezen aangrepen.
Zijn vader, zijn geliefde vader, was op zeke
ren avond in de maand Juni naai' Willmingdon
Hall vertrokken, en men had hem nooit weer
gezien. Twintig duizend pond waren aan
Ruper Godwin uitbetaald. Rupert Godwin,
dezelfde Rupert Godwin, die H irley Westford
als zijn schuldenaar had doen voorkomen, en
die de vrouw en kindereu vau den kapitein uit
het huis verdreven had, dat zoo lang haar
eigendom geweest was....
De mensclien, die op dien dag door de
Til? TU?lUTIl?t> P A
JUJEj JJMiJUEiKuA
