Jaar. Nummer 20 (284) Zondas 17 Mei 1891. Lieve Jonkvrouw Trotschhart LIBERAAL WEEKBLAD VOOR 5 fr. voor de stad. Abonnementsprijs 5 fr 50 voor den buiten, PRIJS PER NUMMER10 CENTIEMEN. voorop betaaibaar. Men abonneert zich op alle postkantoren voor den buiten voor de stad, ten kantore van bet blad, 10, Vooruitgangstraat 10, Aalst. HET ARRONDISSEMENT AALST. 1 Gewone, 15 centiemen I Prijs der Annonccn ngr drukreofil ReMamen, 75 centiemen y i UIUhieyei- Vonnissen op de dei de bladzijdef frank. Nee spe nee metu. Men maakt melding van elk werk waarvan een exemplaar aanfhet blad gezonden wordt. Handschriften worden niet terug gezonden. AALST, 16 MEI. Aan de Liberalen. Volgens men ons verzekert loopen er geruchten rond alsof ons blad zou op houden te verschijnen. Wij haasten ons te verklaren dat er in die gezegdens niets waar is De Dender galm is, blijft en ziet dagelijks het aantal zijner lezers vermeerderen. Een nieuw politiek tijdperk gaat be ginnen de herziening, gevolgd van minstens eene groote uitbreiding van het kiezerskorps, gaat duizenden nieuwe strijders in de politieke worstelingen roepen. Grootsch zal de beteekenis van den toekomstigen socialen strijd wezen en des te belangrijker de rol, welke de staatspartijen in denzelve zullen te ver vullen hebben. Op de liberale, volksgezinde partij weegt eenen grooten plicht, eene zware verantwoordelijkheid. Daarom ook doen wij een drin;end beroep op allen, die het met. de zaak van de vrijheid en den vooruitgang goed meenen, op al dege nen, die waarlijk den maatschappelijken toestand verbeteren willen en gelijke rechten en plichten voor alle waardige burgers verlangen. In dien moeielijken en aanhoudenden kamp zijn al de vereenigde krachten van 't liberalismus niet te veel en heeft de vrijzinnige pers eene belangrijke en moeielijke zending te vervullen, welke veel tijd, moeite en opoffering vraagt. Daarom, vrienden, is het plicht voor u van die pers met woorden en werken te ondersteunen, zoo als het plicht is voor alle goede liberalen van degenen welke met hen denzelfden gedachten- strijd voeren, met raad en daad bij te staan Wij rekenen daarom ook op al de toegenegenheid onzer politieke vrien den om ons blad te helpen verspreiden en ons krachtig bij te staan in de taak, die wij gezworen hebben ter eere van het liberale vaandel trouw tot het einde te vervullen. De Redactie. Buitenlandscli politiek overzicht. Holland. De bespreking der nieuwe krijgswet (persoonlijke dienstplicht) gaat goed vooruit. De katholieken zou den gaarne die kwestie voor goed be graven met haar voor altijd te ver dagen, maar de Kamer heeft dit voorstel verworpen en alles doet voorzien dat de wet kortelings zal gestemd worden. 1. Vrij naar H Engelsch. KAPITTEL I. CHRISTIAAN PEMBROKE. De morgendzon schiet hare stralen in eene benedenkamer. De meubels zijn nieuw, de kamer is oud, de haardstede schilderachtig; de schoorsteenmuur, met zijne gekleurde tichel tjes, vertelt uit lang-'erledene tijden het plafond is geschilderd de kleuren zijn ver bleekt aan dat plafond vlot eene Goddin, met bolle wangen en in eene breede blauwe dra- perij gehuld, op wolken, dik en kloek gelijk hare eigene gestalte. De wanden bestaan uit eiken beschotwerk en de vensters zien uit op dichtgehladerde boomen die in de straat staan welke van het strand naar de Theems leidt. Op de tafel, te midden de kamer, staat het ontbijtde eenige maaltijd dien de tegen woordige bewoner in zijne kamer neemt. Er liggen dagbladen en eenige brieven op de tafel. Op een enkelen brief staat zichtbaar van eene vrouwenhand de volle naam geschre ven Chbistiaan Pembeoke. Uit de slaapkamer komt een groote slanke jongeling in 't salon. In zijnen fulpen rok ziet hij er nog uit als een knaap. Zijn haar in bruin, zijn gelaat zacht en glad gelijk van een meisje, buiten den kleinen knevel of liever 't begin van een knevel op de bovenlip. Op eenen Londenaar trekt hij niet mis schien is de arm, die uit zijne te kprtgewor- Alzoo zal het stijve Holland nog eer den persoonlijken dienst hebben dan België. Frankrijk. De bespreking over de nieuwe tarieven der tolrechten trekt de publieke aandacht om hare belangrijk heid. M. Say, de groole economist heeft eene merkwaardige redevoering ten voordeele van den vrijhandel uitgespro ken. M. Meline, zijn tegenstrever, houdt staan dat de nieuwe douaanrechten het nationaal werk zullen ontwikkelen,meer bedrijvigheid en welstand aan Frankrijk geven. DuitschlandDe Heeren Kamer heeft de wet der belastingen op het inkomen aangenomen zoo ais zij door de Kamer der afgevaardigden gestemd was. Er is eene groote beweging in den mijnwerkersbassijn van de Sarre ont staan. Zij hebben de Bestuurders met werkstaking bedreigd zoo men kolen naar België blijft verzenden. Engeland. M. Gladstone lijdt aan de influenza de toestand van den 85ja- rigea Staatsman boezemt eventwelgeene groote vrees in. Zijne partij heeft verleden maandag te Harborough eene onverwachte'zegepraal behaald; in 1886 was de bewarende meerderheid nog van 1136 stemmen thans winnen de libera len er met 4.89 stemmen. In de pers en het publiek wordt veel gesproken over de schulden van den prins van Wallis welke tot 50 millioen zouden beloopen. Portugaal. De toestand wordt hier van dag tot dag al meer gespannen alle krediet verdwijnt en men verwacht zich dagelijks aan eene beslissende gebeur tenis. De republiekeinsche beweging neemt toe. Rusland. De wereldtentoonstelling van Moscou is met groote plecht Zondag geopend doch is maar half gereed. De groot hertog, kroonprins van Rus land, die in Japan ïeist, werd maandag in de omstreken van Kioto door eenen politieman aangevallen en met eenen sa belhouw gekwetst. Men denkt dat deze aanslag gepleegd werd door eenen veroordeelden Nihilist, uit Siberië ontsnapt. Kazakkeerder van stiel. Als er iemand in het land is, die erva ren is in het koeren van kazak, is het wel de voor zijne gal beroemde M. Woeste. Sapperlootwat heeft die man, welke nochthans doorgaat voor een kerel met rotsvaste princiepen en gedachten en daardoor als hoofdman der heele cleri- dene mouw komt, daarvoor te gespierd eu te bruiu en zijn gelaat te frisch en te bloeiend. Hij werpt eenen oogslag rond de kamer, op het plafond, op de geschilderde Godin en kijkt dan door het venster naar de boomen en naar de rivier. Het is in de maand Juni, en sedert hij deze kamer kwam bewonen, is het weder nog niet eens als thans zoo prachtig geweest. Dan ziet hij naar de brieven op de tafel. Te weeg is hij er eenen van te openen als zijn oog op den brief valt wier adres door eene vrou wenhand geschreven werd. Juist is hij in de jaren dat het zicht van zijnen naam, door eene vrouw geschreven, hem trillen doen. Hij had eerst moeten nadenken welke vrouw dat wel zijn kon, want in gansch Engeland kent hij geene enkele dame. Doch zijne eerste gewaar wording was een gevoel van nieuwsgierigheid en hij breekt den brief open. De brief was gedagteekend Durewoods, een dorp in een zuidelijk graafschap bij de zee. De jongeling las als volgt Onlangs heb ik in een dagblad den naam Chbistiaan Pembeoke gelezen als dien van een jong mensch, en nochtans had ik nooit van eenen anderen Christiaan Pembroke ge- hoord dan van mijnen ouden vriend, die in zijne jonkheid Engeland heeft verlaten en die nu sedert wel een jaar moet overleden zijn. Indeeu gij bij geval de zoon van dien Christiaan Pembroke zijt, wil dan zoo goed wezen mij een woordje te schrijven. Uwen vader moet gij nog wel van mij hooren spreken hebben, indien ik hier niet aan eenen vreemdeling schrijve. Zijt gij niet de zoon van dien Christiaan Pembroke, die mijn vriend is geweest, dan verzoek ik u mij te willen verschoonen wegens mijn zeldzaam verzoek, baat mij uier bij voegen dat ik eene oude vrouw ben, die verlangt iets te verne- men over oenen oudan goedeq vriend. c fo partij van België en van de rechter zijde in de Kamer is geworden, toch al dikwijls zijnen kazak gekeerd Van protestant, godsdienst waarin hij was opgevoed, is hij Roomsch katholiek en, zooals dat gewoonlijk het geval is, een fanatieke kwezelaar geworden, zoo. dat hij dikwijls meer pauselijk is dan de Paus zelf. Hij is thans tegen de herziening en tegen het algemeen stemrecht. Moest de herziening geschieden, riep hij onlangs hier uit, dan zou ik uw representant niet blijven, want dan zou ik zeker niet herkozen worden. En de jongen grees om er medelijden meê te krijgen. Maar zie, de Etoile, die eene snuffe laarster van eerste soort is, deed eene opzoeking in de artikels die door M Woeste geschreven zijn want M. Woeste is zulk een groote kribbelaar als hij groote babbelaar is en de Etoile vond in de Revue générale van over eenige jaren dat M. Woeste een artikel geschre ven heeft, waarin hij zich mordicus en vierkant, met lijf en ziel VOOR het al gemeen stemrecht en dus ook VOOR de herziening van de Grondwet verklaarde. Tweede kazakkeerderij Dat is echter niet alles. M. Woeste is de grootste vijand van den persoonlijken dienstplicht, zelfs zoodanig dat hij alleen de oorzaak is, dat die manier van legeraanwerving, waar het ministerie nochthans voor is, tot hiertoe nog niet is kunnen aangenomen worden, niettegenstaande de heele libe rale partij verklaard heeft er voor te zullen stemmen en er geen politiek wa pen van te maken. De persoonlijke dienstplicht daar ziet M. Woeste den duivel en zijn móer in. Ten minste den dag van heden, want vroeger dacht hij er zoo niet over. Diezelfde snuffelaarster van eene Etoile is daarover weer aan 't ruizernuizen ge gaan en heeft nog eens haren neus in diezelfde Revue Générale gesteken, en wat heeft ze er ingevonden 't Is bijna niet te gelooven Dat M. Woeste voorheen zooveel voor den persoonlijken dienstplicht was als hij er nu tegen is. Zoo schreef hij in 1869 in de Revue Généraleeen artikel waarin hij de politiek van M. Frère hekelde, het vol gende Zulke koppigheid (van M. Frère) zal zijn ministerieel leven een beetje verlen gen maar hoe later zijn val komen zal, hoe meer zal het land naar eene crisis gaan. De brief was geteekend Dione Ltle. Dione De jongeling tiilde als hij dien naam las. Met gloeiende wangen las en herlas hij den brief. Die brieft luidde als een zacht en weemoedig verwijt. Menigmaal, nu viel het hem in, had zijn vader hem aanbevolen in Engeland eene zekere dame eene oude vriendinne te gaan be zoeken. Dat was geweest op hunne treurige terugreis, toen zijn zieke vader reeds begon te denken dat hij nooit meer het land van zijne jeugd zou terugzien. Aan zijns vaders sterfbed gezeten, waren de laatste woorden die hij hem had hooren zeggen Dione Dione En dan had de stervende man haastig o zoo haastig eenige raadgevingen gemurmeld, die de arme Christiaan niet meer had kunnen verstaan en dan dan was alles voorbij. Dat was nu een jaar geleden. Maar nooit te voren, gedurende de lange jaren dat Christiaan bij zijnen vader had over gebracht, had hij hem den naam van die dame booren uitspreken, tot de oude man begrepen had dat hij nimmermeer Engeland zou berei ken. En zelfs dan had hij eenvoudig de hoop uitgedrukt, dat Christiaau, wanneer hij in Londen zijn zou, naar eene dame zou vragen, eene oude vriendin, en zeer verlangde dat zijn zoon hare kennis zou maken. Dat alles kwam den jongeling voor den geest maar voorbereid was hij niet om dien zeldzamen naam van Dione Lyle in verband te brengen met den naam dien de stervende lippen van zijnen vader hadden uitgeademd. En daar nu stond die naam voor zijne oogen Van zijne moeder had Christiaan geen of zeer weinig geheugenis, geen ander dan dat zij maar luttel belang in hem had schijnen te stellen, en sedert lange jaren was zij overle den. Zij stief te Nice dat was het voorste Ik spreek niet van de luitenlandsche gevaren, die nogthans erg zijn en in de band gewerkt worden door de ongene genheid van het ministerie. Ik spreek van de binnenlandsche verwikkelingen, welke alleen niet voorzien worden door degenen die ons besturen. Het algemeen stemrecht en de afschaf fing der loting zullen inderdaad, des te meer vooruitgang maken, naarmate M. Frère-Orban het er hardnekkiger zal op aanleggen het bewind in handen te hou den. Men moet de katholieken der pro vincies niet kennen, om te weten, dat eiken dag zich nieuwe aanhangers bij deze twee zaken aansluiten. In de Kamer zal de heele rechterzijde stemmen tegen het budjet van oorlog en het jaarlijks contingent, maaaaar buiten de Kamers zullen de katholieken noodlottig er toegedreven worden, over deze kwesties eene volksbeweging in te richten. Ik zal mij wel wachten te zeggen dat ik het betreur. De afschaffing der loting alleen zal een einde stellen aan de militaire overdrijvin gen van onzen tijd, en wat het algemeen stemrecht betreft, het is op weg om zijn toer rond de wereld te doen. En wat verder in hetzelfde artikel, zegt M. Woeste Een land, door inwendige worste lingen verscheurd, en zich steunende, met min of meer vertrouwen, op een ge waand leger van 100,000 man, is eene forteresse die moeilijk teverdedigen is. Wel nu, die stelt M. Frère tegenover den vreemde En dezelfde man, die dat in 1869 schreef komt in 1891 het tegenoverge stelde staan houden Als dat geen kazak keeren is, verstaan wij er ons niet van. Ook raden wij ieder, die een kazak het binnenste buiten te laten veranderen eeft, met dit werk M. Woeste te gelas ten hij doet het goed en aan civielen prijs. De pastoorsregeering. Zijt gij daar weêr met het oud liedje, 'tis versleten en iedereen is er beu van. Neen, geachte lezers, ge bedriegt u, de liberalen zouden wel dwaas moeten zijn de oogen te sluiten voor het steeds aangroeiend gevaar der verkwezeling en verslaving van het voorheen zoo vrijzinnige Vlaanderen. Ja, zachtjes en zoetjes trachten de klerikalen te besturen; minister Beernaertgebruikt een zijden koordeken voor het bedriegt den boer, 'tis is al zeem en zoet dat uit zijnen mond komt. Echter volgen de reactionnaire wetten elkan der op, met spoed en zekerheid op elke wet dat de jongeling denken kon. Op dien tijd had zijn vader die ingenieur was hem mede genomen naar Californiën, en was daar in dienst bij eene maatschappij voor het leggen van eenen spoorweg, terwijl zijn zoon naar de school ging te San Francisco. Later werd Japan geopend. Japan had de engelsche kunst en de engelsche wetenschap aangelokt. Alzoo had vader Pembroke besloten, naar Japan te gaan, had zijnen zoon medege nomen en hem hier groot gebracht. De ingenieur Pembroke was een zeer braaf man maar altoos was hij verdiept in zijne werkzaamheden. Daar, in Japan, had hij ze keren dag aan zijnen zoon gezegd, dat bij niet lang meer leven zou, zeer, zeer verlangde Engeland nog eens te zien en wenschte dat Christiaan er altijd zou blijven wonen. 't Was op de reis naar San Francisco geweest dat vader Pembroke zijne dood had voelen naderen en tot Christiaan zegde, dat hij ge hoopt had naar Japan terug te kunnen keeren, na een kort verblijf in Engeland otr. er zijnen zoon te plaatsen dat Christiaan derhalve beter doen zou, 'an San Francisco terug te gaan naar Japan, ten einde er zoo goed als hij kon zijne zaken te regelen vooraleer naar En geland te reizen. Dan had hij zijnen zoon de namen opgegeven van eenige personen, die Christiaan te Londen moest zien, en had ein delijk ook den naam van Dione, Dione uitgesproken. En dan was de goede man be graveninden Stillen Oceaan begraven ge worden, en was Christiaan alleen, geheel alleen achtergebleven. De jongeling had gedaan wat zijn vader hem had aanbevolen hij was eerst na zijne zaken iu Japan geregeld te hebben naar Engeland gekomen om te Londen eene nieuwe levensbaan te beginnen. Sedert eenige maanden reeds woonde hij te zit een klerikaal vliegje, dat al groeiende en bloeiende wel in staat zal zijn hevig te bijten. Al de plaatsen en openbare ambten zijn uit- sluitelijk den buit der beschermelingen van de geestelijkheid. Maar wat vernemen wij daar. Asa de klerikale heerschappij is nog niet genoeg gevestigd zij zou nog kunnen omverre geworpen worden, zoo het schijnt. Onze tegenstrevers zijn altijd in het werk om hunne krachten bijeen te verzamelen eu eene kloeke inrichting te geven. Zij rusten nooit In de maand september aanstaande komt te Mechelen een nieuw katholiek Congres bijeen, om beweegkracht te geven aan de instellingen en de katholieke mannen de overtuiging te ver schaffen van hunne voortreffelijkheid en meer derheid boven alle anderen. Ziedaar voor de inrichting van het heilig eger die men verhoopt alles in het werk te zien leggen om de overwegende rol voort te zetten die de katholieke partij en de Kerk uitoefenen of geroepen zijn uit te oefenen. Allo liberalen, ge zijt gewaarschuwd, zult ge eeuwig met gekruiste armen blijven rusten en slapen. Wel bekome het u. Het katholiek Congres zal plaats hebben onder het voorzitterschap van den aartsbisschop van Mechelen. De priesters bemoeien zich met geene politiek, neen 't is 't katje. Dat is een nieuwe kruistocht tegen de libe- lalen. Overal en in alles wil de zwarte bende meesteres spelen en blijven, dank aan de rijk dommen der kloosters, aan het verbond van geestelijkheid en edeldom. En ze ziet het onweder niet, dat oprijst aan de kimme, en een einde stellen zal aan heuren overmoed en hare dwinglandij. Voor de rust en den welstand van het land is de pastoorsregering altijdeen gevaargeweest, en dat wordt heden meer dan ooit bewezen. Een kaakslag. Bij den dood van Jan De Laet steeg er in gansch het vlaamsche klerikale kamp maar één kreet op «Wij moeten De Beucker als zijn opvolger hebben De Beucker werd dan ook door den Nederduitschen katholieken Bond van Antwerpen als kandidaat uitgeroepen. Zonder hem is geen strijd mogelijk, hem verstooten is de dood van den Nederduitschen Bond bewerken. Vader De Beucker, de knappe voor drachtgever, de taaie Vlaming, de in richter en voorzitter der vlaamsche kle rikale Gouwdagen, de ziel van gansch de vlaamsche beweging bij onze tegen partij, zal en moet in de Kamers de plaats van Jan De Laet gaan innemen. Zoo werd door het Recht, het Fondsen blad en Cie overal stout uitgebazuind. Maar de Neder duitschen Bond mikt en de klerikale associatie beschikt. Die associatie bestaat uit edelen en rijke franskillons, die zich veel te nobel en veel te hoog achten om door De Londen, en nog nauwelijks had hij aan de oude vriendinne van zijnen" vader gedacht. Inder daad, hos zou hij haar kunnen vinden hebben Het toeval dat die vriendinne zijnen naam had gelezen in een nieuwsblad was te danken aan eenen straattwist waarin hij als getuige voor de rechtbank had moeten tusschenkomen daar bad hij zijnen naam en zijn adres gegeven, en zoo verscheen zijn naam in een dagblad. Zon der dit toeval ware zijn naam misschien nooit gedrukt geworden. Nogmaals herlas Christiaan den brief. Hij vergat zijn ontbijt en was te wege er op te ant woorden, toen er op zijne deur werd geklopt. Binnen riep hij. Daar kwam een heer binnen die er uitzag als een krijgsman, met zijn bloeiend gelaat, zijn korten knevel, zijne blauwe oogen en zijn kort- gesneden blond haar. Zijn jas was dwars over zijne breede borst toegeknopt, en hij had eenen parapluie dien hij onder den arm droeg als een degen. Als die man in de kamer kwam en eene bui ging maakte, sloeg hij de hielen te zamen. Dat was kapitein Camebon, de held van den twist met de politie waarin Christiaan als ge tuige was opgetreden, en die zijnen naam in de nieuwsbladen had gebracht. Hoe gaat het, heer Ik vrees, ik kom op een ongepast uur In 't geheel niet antwoordde Christiaan. Wees gezeteü Wilt gij mijn ontbijt dee- len n Ontbijt Ik weet niet, ik ontbijt niet dikwijls. Wat noemt gij, Engelschmans, een ontbijt Engelschman Maar gij zijt zeker een En gel schman (Wordt voortgezet.) N G» I

Digitaal krantenarchief - Stadsarchief Aalst

De Dendergalm | 1891 | | pagina 1