Zondag 19 Juli 1891. Lieve Jonkvrouw Trotschhart Abonnementsprijs LIBERAAL WEEKBLAD YOOR 5 fr. voor de stad. 5 fr 50 voor den buiten, PRIJS PER NUMMER10 CENTIEMEN. voorop betaalbaar. Men abonneert zich op alle postkantoren voor den buiten voor de stad, ten kantore van het blad, 10, Vooruitgangstraat 10, Aalst. Nee HET ARRONDISSEMENT AALST. Gewone, 15 centiemen Prijs der Annoncen v Eeklamen, 76 centiemen drukregel. Vonnissen op de dei de bladzijde, 1 frank. Men maakt melding van elk werk waarvan een exemplaar aan het blad gezonden wordt. Handschriften worden niet terug gezonden. nee metu. AALST, 18 JULI. Buitenlandscli politiek overzicht. Frankrijk. De protectionisten der Kamers beginnen veld te verliezen. Al hunne voorstellen moeten plaats maken voor die van het gouvernement, welke den vrijhandel meer gunstig zijn. De 14 Juli is gansch Frankrijk door met kalmte en plecht gevierd worden. De senaat heeft alle nachtwerk voor vrouwen en minderjarige personen in de fabrieken verboden. Engeland. De feesten ter gelegen heid van het bezoek van den Duitschen Keizer te Londen en te Windsor gege ven, zijn buitengewoon schitterend ge weest. Willem II heeft verklaard dat hij bui ten zijn rijk met niet meer geestdrift of grooter pracht kan ontvangen worden. Rusland. De jodenvervolging blijft hier aanhouden. De strengste maatrege len worden tegen de zonen Abrahams ge nomen en het getal uitwijkelingen ver meerdert van dag tot dag. Zulke poli tiek strekt tot schande eener beschaafde natie. De herziening. Sedert dat de kwestie der herziening van de Grondwet aan de dagorde is, heelt men al meer dan eene aardigheid in de clericale dagbladen kunnen besta- tigen. Gedwongen door de omstandighe den, zijn zij verplicht geweest, tegen heug en meug, zich voor de herziening te verklaren. Die tegenzin was te begrij pen Het was de vooruitstrevende partij die het grondbegin der herziening ver spreidde en deed gedijen het was de li berale partij die zich het eerst bij het grondbegin aansloot en het voorstel van herziening voor de wetgevende Kamers bracht. Die tegenzin bleek zoo veel te klaar der, toen de clericale pers verplicht was M. Beernaert en de middeDsektie te ver- schoonen, die oogschijnlijk pogingen aanwendden om de herziening op de lan ge baan te schuiven. Al de liberale bladen, zonder uitzon dering, hekelden de wijze van doen on zer clericale meesters en openlijk werd het gezegd dat er trukken gebruikt wier den om gedurende den huidigen zittijd, niet tot de herziening te moeten over gaan. Het plan der clericalen werd in al de liberale bladen blootgelegd er moest volstrekt gezorgd worden dat er tot geene algemeene kiezing overgegaan wierd de clericalen konden er niets bij 10. Vrij naar H Engelsch. Voor het woud en het pad, voor het zachte mos onder hunne voeten voor de beekjes, die hen kabbelend tegemoet stroomden, voor de zonnestralen, die door de takken van de hoo rnen drongen voor het schoone blauw boven hun hoofd, voor niets had Christiaan oogen. Voor hem was het te vergeefs dat de vogelen kweelden en toch misschien zongen zij niet te vergeefs. Misschien was er een muzikale toon, die uit den hemel klonk en zich mengde in zijne gewaarwordingen. Niet te vergeefs was de hemel zoo blauw, het landschap zoo zonnig alles scheen te zamen te werken (om den toover van het uur, van het tafereel en den droom te volmaken. Maar Christiaan wist dat niet. Slechts wist hij dat hij nevens Marie Challoner wandelde en dat zijn harte klopte. Hadde de jonkman hier het woord moeten voeren, stellig zou er weinig gezegd geworden zijn maar zijne gezellin, die zeer op haar gemak was, sprak van alles en overlaadde hem bijzonderlijk met vragen over zijne plannen en zijne uitzichten, en wel met eene zoo groote belangstelling, dat de arme jongen ervan be dwelmd was. Gij moet hier niet lang blijven zegde zij of anders zoudt gij niet rap genoeg vooruit- winnen, maar zouden onvermijdelijk ver liezen ondergaan derhalve moest er tijd gewonnen worden en de herziening ver- daagdtotin 1892,tijdstip voor de gedeel telijke hernieuwingder Kamers bepaald. Ondertusschen zou de aangestoken drift naar heïziening verkoelen en te meer men zou een tijd hebben om den toestand eene wending te doen nemen, waarvan het gevolg zou zijn, dat er uit de herzie ning niet dan voordeel voor de clericale partij kon voortvloeien. Wij zijn reeds die periode ingetreden 't is te zeggen dat de clericalen al aan den gang zijn met pogingen aan te wen den om voordeel uit den toestand te trekken Ziet men niet hoe al de clericale bla den hun beste doen om zich als bijzon dere vrienden van den werkman aan te stellen Men gaat reeds zoo ver dat men, om de kans te doen keeren, het verschuiven der herziening aan de libe ralen toeschrijft. Het clericaal Handelsblad van Antwer penschrijft onbeschaamd weg, het ver dagen der herziening aan de liberale parti toe. De tijd zal leer en wat al stokken zij (de liberale partij) nog vóór de vol gende sessie in het wiel zal steken, altijd beweerende dat zij de herziening wil. Maar de herziening zal er komen of de linkerzij er heimelijk of openlijk zich tegen verzet of niet. n Men staat paf als men zoo onbe schaamd de daadzaken ziet verdraaien, en dit op eene wijze die den grootsten jezuiet, welke ooit de aarde betreden heeft, zou beschaamd maken. Doch ziehier het fijn van de grap Het Handelsblad gaf het artikel in kwestie, een paar dagen na dat Het Land eenen artikel mededeelde waarin de Meetingmannen van Antwerpen ten laste gelegd werd dat zij de herziening vijandig zijn. Daar Het Handelsblad het orgaan is van de clericale meeting, zoo was ongetwijfeld het verwijt recht streeks tegen dit blad gericht. Hoe het er toch in de clericale wereld toegaat. Men zou haast gelooven dat sedert de herziening op het tapijt ge bracht is, de clericale schrijvers het hoofd verloren hebben. Het Land werpt het verschuiven der herziening op de clericale Meetingmannen Het Handels blad, in nesten gebracht, tracht het feit op de liberalen te werpen. «Wij bestatigen, zegt Het Land, dat men in sommige Antwerpsche bladen niet feeder is voor de herzieningsgezinde katholieken, dat men zelf zoo ver gaat deze katholieken duchtig uit te schel den. j) Klaarder kan men niet zeggen dat er groote verdeeldheid heerscht in het komen. Mejuffer Lyle moet u maar gauw weg zenden. Ik ben eerst gister-avond aangekomen zegde hij op verwijtenden toon. Ho-ja, natuurlijk Ik wil niet zeggen dat zij u dezen avond reeds wegzenden moet; maar wel zeer gauw. Gij moet uwen tijd hier bij ons niet verkwisten... Laat ons nu wat blijven staan, in dezen inham... Is het niet als of wij hier alleen in de wereld waren, als of er geene andere menschen bestonden op aarde dan gij en ik Gij en ik, alleen op aarde Niet de geringste zweem van behaagzucht had zij als ze deze woorden uitsprak... Zij zag Christiaan in de oogen, of ook hij de bijzondere schoonheid van dit eenzaam tafereel wist te schatten een inham, een kleine droge waterkom, te midden het woud, van waar men overal onbegrensde boomen zag en daarboven den onbegrensden hemel. Deze eenzame plaats heb ik lief zegde zij altijd breng ik de vreemdelingen naar hier om hun die te toonen. Het zicht was zoo schoon, dat de jonkman in verrukking stond. Zij klommen hooger en hooger, en eindelijk bereikten zij de kruin van den heuvel. Zij toonde hem den grooten zeeboezem met zijne eilandjes en zijne schepen en zijnen uitgestrek- ten horizont, terwijl onder hen niets anders dan boomen wareD te zien. De smalle binnen- landsche inham en zijn dorp waren verdwenen. Het was als of zij op eene klip stonden te mid den den oceaan. clericaal kamp, betrekkelijk het punt der herziening. Terwijl er van den eenen kant verzekerd wordt dat de clericalen ernstig de herziening willen, haalt men van den anderen kant de herzienings gezinde katholieken over den hekel en zet men ze weg voor vuilen visch. Wij zullen nog meer aardigheden te bestatigen hebben, vooraleer men onze meesters zal gedwongen hebben de her ziening te bespreken. Onze militianen. Een achtbare senator van Luik heeft zich, bij de bespreking van de oorlogsbegrooting, in den Senaat met den toestand der militianen beziggehouden die bij ons veel te slecht be taald worden. M. de Montefiore heeft het vol komen bewezen met de rekening van eenen mi litiaan op te maken en dien toestand der solda ten met dien der gevangenen te vergelijken. De dagelijksche pree van den soldaat, zeg de hij, isfr. 1.08 waarvan men voor uitrusting en voedsel afhoudt er blijft hem nog voor huishoudkosten en zakgeld 28 centiemen over. m Als de huishoudkosteD betaald zijn, houdt de soldaat nog 10 of 12 centiemen over waar van hij nog voor blink, zeep en het frankeeren zijner brieven moet afnemen Welnu, wij zien dat twee catogoriën menschen die zeer weinig belang inboezemen, de landloopers in de be- delaarsgestichten en de opgesloten in de ge vangenissen veel beter behandeld worden j) Alzoo winnen de minst goede kostgangers van Hoogstraeten van 3 tot 21 centiemen, die hun ten volle toegekend worden en waarvan een gedeelte zelf dadelijk ter hand wordt ge steld het overige maakt hunnen spaarpot uit tegen zij het gesticht verlaten. Na al de door het reglement voorgeschre ven aftrekken gedaan te hebben, strijkt de tot dwangarbeid veroordeelde, zonder dat men er- iets van afhoudt, van 10 1/2 tot 42 centiemen, de veroordeelde tot] opsluiting van 44 tot 54 centiemen en de boetstraffelijk veroordeelde van 17 1/2 tot 70 centiemen. i) Ik vraag of het aannemelijk is dat de ge vangenen die reeds beter gehuisvest zijn dan onze soldaten, ook meer winnen Is het aannemelijk dat de gevangene tot 55 centiemen en den landlooper tot 21 centiemen kunnen verdienen, terwijl de soldaat niet meer dan 12 centiemen mag verdienen. Gij zorgt fat de gevangene, de landlooper eenig geld hebben als zij het gevang of het be delaarsgesticht verlaten zorgt dan dat de mi- litiaan ook iets bezitte, in plaats van schuld als hij naar huis tèiugkeert. Voorzeker is er niets rechtvaardiger dan die aanmerkingen. De heer minister beeft er op geantwoord dat de militiaan niet betaald werd, dat deze eenen burgerplicht kweet. Dit is zeer goed, antwoordde M. de Mon tefiore, maar wij ook wij hebben eenen bur gerplicht te kwijten, dat is van dengene in den nood niet te laten, die ons verdedigt Gevaar en plicht. Bedroevend en angstvol tevens voor de toekomst des lands is de handelwijze der klerikalen. Tot voor weinige jaren nog omhulden zij hunne bedoelingen met schijnbare toegevendheid en onpar tijdigheid omdat ze de hevige tegenkan ting van het handelend en verlichte deel der natie vreesden en het verledene hun Zie riep Marie uit werp uwe oogen op deze wijde zee Het gelijkt aau de baai van San Fran cisco zegde Christiaan. Het komt mij voor, als of ik Saucelito of Alameda kon zien, of dat ik stonde te kijken naar de Gulden Poort De Gulden Poort Dat klinkt gelijk poë zie Gij moet alles vertellen van de Gulden Poort. Maar nu niet, een ander maal. Er zijn geene van uwe schoone engelsche wouden te San Francisco zegde Christiaan. Droge zandheuvels zijn er. Dan ben ik blijde dat er hier toch iets is dat uwe baai van San Francisco overtreft. Ik wil niet dat gij dit vergeten zoudt wanneer gij ons zult verlaten, zelfs niet voor San Fran cisco. ii Deze plaats zal ik nooit vergeten zegde Christiaan. Waarom zou deze schoone baai hare Gul den Poort niet hebben vroeg Marie. Het schijnt mij als of ik thans door eene Gulden Poort keek welke de jonkheid altijd met een zoo vurig verlangen binnenstapt, a Mij ook zegde Christiaan. Ik ga op 't gras zitten n zegde Marie ik ben moede, en het weer is zoo aangenaam warm. n Zij ging op het gras zitten, en Christiaan nevens haar, eu zij lieten hunne oogen over de zee zweven en wisselden hunne indrukken met elkaar en spraken van alles wat hun in den zin kwam. Hij verhaalde haar van zijn leven, van de landen die hij doorreisd had, en zij luisterde en spoorde hem aan, en zij stelde het grootste belang in zijne jeugdige eenvoud geleerd had met meer omzichtigheid te werk te gaan. Door alle middelen, wet tige en onwettige, hebben zij vooreerst de stoffelijke macht, grondeigendommen en kapitalen weten te verkrijgen om later de verstandelijke leiding der massa in handen te nemen. Uiterlijk zijn zij de vrienden des volksinwendig verachten zij het zoo zeer dat senateur Lammens, de verte genwoordiger van al wat naar kerk of klooster riekt, luidop dorst herhalen dat het onderwijs, het eenige erfdeel van 't volk, de oorzaak is van het groot getal hongerlijders die eens ten laste der maatschappij zullen vallen. De kle rikale centenblaadjes aanzien zelfs het onderwijs als een gevaar en onglukkig genoeg vinden dergelijke drogredenen ingang bij den gemeenen burger en boer, die, omdat hij niet onderwezen is, zulks ook voor zijne telgen niet noodig acht. Eeuwenlange ondervinding bewijst ons dat de verspreiding van het onder wijs de krachten der natie vergroot, den ondernemingsgeest uitbreidt, eenen nieuwen spoorslag aan nijverheid en handel geeft, en zooals Leopold II zegde de voornaamste bron is van 's lands voorspoed. Ongetwijfeld verzekert het voltrek ken van lagere of middelbare studiën niet aan elk een kommerloos bestaan 't ware te wenschen dat meerdere ouders voor hunne zonen een nuttig bedrijf uitkozen, maar moet daarom de ver spreiding van onderwijs uitsluitend als oorzaak aaugeduid worden dat talrijke kandidaten naar eene plaats van 8 a 900 fr. jaarwedde dingen Wij denken neen, want evenals het getal advokaten, kandidaat-notarissen, enz. gestadig toe neemt, alhoewel veler diploom enkel ellende verbergt, vermeerdert ook het leger der werkeloozen, dat telkens ge reed staat om den afgedankten fabriek werker of ambachtsman te vervangen. Ziet onze straten Ze krioelen van ge dwongen werkstakers die van winkel naar werkhuis slenteren op zoek naar arbeid en brood. De havens zien regel matig talrijke familiën in de landver huizing eene redplank zoeken voor hun steeds dringender wordenden nood. Is hunne groote dosis geleerdheid daarvan de schuld De houding der klerikalen is dubbel zinnig. Terwijl zij het onderwijs als gevaarvol aanzien en scholen afbreken roemen ze in de Kamers en in hunne bladen op de honderden vrije scholen waarmede ze België begiftigd hebben. Zijn die dan geen ge raar of levert men ons daardoor het bewijs niet dat die scholen enkel broeinesten van domkop pen zijn. Ja, er ligt een gevaar in het uitge breid onderwijs, maar zulks alleen voor en in zijne mannelijke begrippen van lezen en ondervinden. Ik benzoo blij dat gij hier gekomen zijt zegde zij eindelijk en dat ik u kenne. Ik hoop wij zullen vrienden zijn. Ja maar, zijt gij wel getrouw in uwe vriendschap vroeg Christiaan zonder haar te bezien. Ho, heeft misschien iemand u het tegen strijdige gezegd Ik geloof ja.... Kom, vertel mij dat. Neen, het was zoo maar eene vraag. Ik dacht dat mejuffer Lyle u misschien wel jegens mij gewaarschuwd had. Ja, in vriend schap ben ik zeer gecrouw. Maar er zijn zoo weinig menschen die men rechtzinnig tot vrien den begeert. Ik ben haar vriend, en dat is de raden waarom ik u geerne voor vriend hebben zou. Zouden wij niet nog wat wachten vroeg Christiaan. Ik meen, tot dat gij mij waardig oordeelt uw vriend te zijn. Zij gelooft dat gij haar vriend moet zijn om wille van uwen vader. En ik... En gij Ik ben altijd van haar gedacht. En ten andere... En ten andere.? Ik ondervind dat ik u zon kunnen geerne zien doch misschien beval ik u niet. Gij bevalt mij oneindig. Waarlijk? Dat verheugt mij... Maar ik zie, 'tis reeds drie ure, het is meer dan tijd om terug te keeren. En ik vergat den armen Nath CrampHij moest mij om drie ure komes de papen. Eens dat het volk geleerd is, dat het leest zal het ook vroeg of laat redeneeren en dan zal de Roomsche macht gefnuikt worden. Aan ons daaraan mede te werken Stichten de klerikalen kerken en kloos ters, dan zullen wij scholen openen, tem pels van ware wetenschap en vergt dit millioenen dan zuil. n wij er die aan opofferen omdat wij overtuigd zijn dat het onderwijs het kostbaarste erfdeel, de grootste schat is die men aan een volk kan nalaten. Huichelarij. Hoe moeten wij ons tot de ketters gedragen Wij moeten hunne verkeering neerstiglijk schouwen, maar allermeest in kerkelijke of geestelijke zaken. Zoo staat het klaar en duidelijk in den cate chismus, die de beste onder alle wetenschap pen der wereld is. En toch hebben wij in de laatste Holland- sche verkiezingen de katholieken zien samen spannen met Calvinisten en Protestanten Knoopt dat aaneen, lezers. In ons land zagen wij de radikalen en kleri kalen menigmaal aan 't zelfde koordeken trek ken om gematigde liberalen in het zand te doen rollen Van de radikalen verstonden 't wij nog die hadden geene verplichting jegens de heilige kerk, maar de katholieken? Te Oostende zette de papenkliek eens nen man op rang, die openlijk de godheid van Christus geloochend had, en toch hielden zij onbeschaamd staan dat de liberalen godsdienst haters en religie vervolgers waren. En zoo ging het altijd. Bij elke kiezing mengen zij God en gods dienst in het spel die zij nochtans, ten bate hunner partij voor een appel of een ei verloo chenen en verkoopen zouden. Wat heeft onze arme grondwet al geleden Heeft men ze niet lang reeds aan eene vuil niskar vergeleken En thans slaat men de armen in de lucht en laat men noodkreten hooren, omdat de libera len een enkel klein artikeltje zouden willen veranderen. In Frankrijk heeft men tegen de Republiek gebliksemd eu gedonderd, en nu men ziet dat zij op stevige grondvesten rust, werpt de eene bisschop na den andere zich in heure armen Zoo hield de kerk slaven tot op het oogen- blik dat het ontwikkelings proces aan den menschelijken geest alle juk onmogelijk had gemaakt en toen doemde zij de slavernij Zoo zullen onze klerikalen het algemeen stemrecht bestrijden tot wanneer het volk zijne rechten zal hebben veroverd, om dan weeral met verleidende beloften en schaamtelooze leugentaal hetzelfde volk te voet vallen en te bedriegen ten profijte der kerk en der geeste lijkheid Godsdienst is het masker der klerikale partij, huichelarij is heur wapen Een schandaal. Het Staatsblad kondigt de benoeming des heeren Ephrem De Malander af als burgemeester van Ronse. Grooter onbeschaamdheid kunnen onze meesters vast niet begaan. bezoeken hij zal reeds daar zijn denk hoe lang hij zal moeten wachten Christiaan had haar dien morgend met me juffer Lyle van Nath Cramp hooren spreken en hij wenschte Nath naar een ander wereld deel. Zij waren zeer opgeruimd en gespraakzaam als zij het pad afstegen. Aan het strand zouden zij eene kleine zwarigheid aantreffen. Daar vonden zij Merlin, die hun met de armen in de lucht teekens deed en hun toeriep Rap niet traag goed halt Het tij was gevallen, en de boot kon niet dicht bij het strand komen, en tusschen het strand en het kleine vaartuig lag er een paar meters ondiep water. Door zijne teekens wilde Merlin hun te ken- Den geven, dat hij de boot naar eene gunstiger plaats ging overbrengen. 't Is niets zegde Marie bedaard als de boot goed ligt, zal Merlin er mij in dragen. Dat gebeurt dikwijls. Maar 't spijt mij voor u. Zijt gij b ang voor natte voeten Kom langs hier zegde Christiaan met een blos Hij nam het meisje op en droeg haar door het laag water de boot in. Zij zag er een weiuigje verwonderd uit, doch was in het geheel niet onthutst noch verle gen. Ik dank u zegde zij het spijt mij dat ik u last heb aangedaan. Maar gij hebt veel macht, i) En Christiaan was gelukkig... omdat hy veel macht had. (Wordt voortgwot). DE DENDER GALM

Digitaal krantenarchief - Stadsarchief Aalst

De Dendergalm | 1891 | | pagina 1