Nummer 40 (304) Zondag 4 October 1891. Lieve Jonkvrouw Trotschhart 6de Jaar. Abonnementsprijs LIBERAAL WEEKBLAD VOOR 5 fr. voor de stad. 5 fr 50 voor den buiten, PRIJS PER NUMMER: 10 CENTIEMEN. voorop betaalbaar. Men abonneert zich op alle postkantoren voor den buiten voor de stad, ten kantore van het blad, 10, Vooruitgangstraat 10, Aalst. HET ARRONDISSEMENT AALST. n Gewone, 15 centiemen Pr„s der AnnoncenEeBamen, 75 oentiemen J per drukregel. Vonnissen op de dei de bladzijde, frank. Nee spe nee metu. Men maakt melding van elk werk waarvan een exemplaar aan het blad gezonden wordt. Handschriften worden niet terug gezonden. AALST, 3 OCTOBER. BfviiteiilaiJidLscli politielï overzicht. Frankrijk. Al de fransche bladen bespreken den zelfmoord van generaal Boulanger. De eenen verheffen hem als een held, andere maken er een gewoon gelukzoeker van. Zeker is het dat zijne verdwijning de Republiek van eenen vijand ontslaat, welke eens op het punt stond van haar te verwurgen en nu nog zelfs in ballingschap te vreezen was. Thans mag men zeggen dat de Boulan- gistische partij den genadeslag heeft gekregen en de Republiek voor goed zegeviert. Duitschland. Sedert de afschaffing der pasbrieven heeft het verkeer op de spoorbanen van den Elzas-Lot haringen buitengewoon toegenomen. Yele Fran- schen waren sinds het toepassen der wet niet meer in de veroverde provinciën geweest om hunne familiën of geboorte plaats weer te zien. De redevoeringen door den kanselier deCaprivi en den minister van landbouw uitgesproken hebben den besten indruk gemaakt en zijn eene nieuwe verzeke ring voor het behoud van den vrede. Men bevestigt overigens dat de Keizer van zin is den militairen diensttijd op twee jaar te brengen. Oostenrijk. Volgens*laatste berich ten is een aanslag tegen het leven des keizers gepleegd. China. De vervolgingen tegen de vreemdelingen hebben eenigszins afge nomen sedert de laatste proclamatie des Keizers. Eventwel houden de Europee- sche vloten zich gereed om bij de eerste nieuwe onlusten handelend op te treden. Amerika. Eene omwenteling is in Guatémala uitgeborsten. Yele oproerlin gen werden door den kop geschoten. Voorzitter Barillas is van den toestand meester. O ogenverblinding In het zeer verspreid dagblad l'Étoile Beige, treffen wij een merkwaardig arti kel aan over den ellendigen toestand der staatskas. Meer dan eens hebben de liberale bladen doen uitschijnen, dat de fameuze boni's waarop de clericale partij zoo hoog roemt en waarom M. Beer- naert als een buitengewoon financier opgehemeld wordt, niet anders zijn dan begoochelingen oogerxverblinding voor de eenvoudige clericale lezers. M. 21. Vrij naar H Engelsch. Daar spreekt gij juist gelijk madame Zeegrave zegde Vidal. Beide lachten, en het onderwerp werd niet verdei besproken. Marie gevoelde zich vermoeid en neerslach tig na de wandeling doch ze was voldaan nu wist dat er meer in Vidal stak dan zij gedacht had toen hij van kanten en linten sprak. Weinige dagen daarna ontving Dime Dyle het afscheidsbezoek van sir John Challoner en zijne dochter. Wij vertrekken vroeger dan ik geschikt had zegde sir John. Ik zal Marie voor een korten tijd te Pau laten Cameron trekt over de Pyreneën, en ik ga met hem mede zoo verre als ik kan. Geerne zou ik een kijkje doen in die streken, gedeeltelijk voor mijne zaken, ge deeltelijk voor mijn vermaak. Zoo moeten man nen van mijn slag de zaken schikken, mejuffer Lyle. Marie had bijna nog niets gezeid, wanneer zij vroeg Mejuffer Lyle, geerne zou ik eene roos plukken van den struik bij het water ginds, mag ik er eene hebben Natuurlijk, lieve. Ik zal de meid zeggen u er eene te halen. Ik dank u, ik wil ze liever zelve gaan pluk ken. Marie verliet de kamer en weldra zag men haar bij den rozelaar aan den boord van 't water staan. Dione en sir John keken haar achterna. Graux heeft overigens dit punt, in de Kamers, meesterlijk behandeld. De schrijver van het artikel in kwes tie, doet zien dat heel de kunst van on zen minister van finantiën bestaat in het middel, hetwelk hij sedert 1884gebruikt, van op de begrooting van buitengewone uitgaven overtebrengen, wat eigenlijk als gewone uitgaven moet aanschouwd worden en gedekt door gewone inkom sten. Dit middel laat toe, de begrooting der gewone uitgaven te doen sluiten met boni(s, dewelke hij zelfs belangrijk kan maken zulks hangt alleen af van het cijfer dat van de eene begrooting afge nomen wordt om het naar de andere overtebrengen. Daar nogtans de buitengewone in komsten ontoereikend zijn om die over gebrachte sommen te dekken, is onze clericale opperfinancier verplicht zijnen toevlucht te nemen tot leeningen. Hoe zouden de finantiën in slechten toestand zijn, vragen de clericale gazet ten, dan wanneer men boni's bestatigt Op hunne beurt vragen de liberalen waarom leent men geld, als de boni's echt zijn De schrijver van het bovengemeld artikel beweert, dat de ontknooping zeer nabij is en dat het weldra zal uit gemaakt zijn, wat er van de zoo geroem de boni's te gelooven is. Drij feiten slaan vooral in het oog der personen, die de zaak wat dieper inzien, dan de lichtgeloovige clericalen Vooreerst de kolossale aangroei der gewone uitgaven, sedert dat de clerica len aan het bewind zijn. In 1884 ge bruikte men 822 millioen voor 1891 stelt men 338 millioen voor- Bij dit cijfer moeten nog 7 millioenen gevoegd worden voortkomende uit de vermindering in uitgaven die verwezen lijkt zijn geworden, zonder het toedoen van M. Beernaert 1° Uit hoofde der omzetting van de Luxemburgsche obligaties en der bel- gische rent van 4 ten honderd. 2° Door de opschorsing van de dotatie der uitdelging 3 ten honderd. Die 7 millioen gevoegd bij de 338 ma ken 345 millioen, dus 23 millioen jaar- lijksche uitgaven meer dan in 1884. Dit cijfer stelt een kolossaal verteer voor, vooral wanneer men geene vaste inkomst aan de hand heeft, om er jaar lijks tegen over te stellen. Hierbij moet in aanmerking genomen worden, dat het clericaal gouvernement ganseh bij leeningen leeft en dat het over geene voldoende middelen beschikt om die leeningen uit te delgen. Gevolge- Marie wordt een schoon meisje zegde mejuffer Lyle. Neem acht op haar, John Denkt gij dat er iemand meer om haar geluk kan bekommerd zijn dan ik Dione Neen, maar misschien zijt gij niet de beste beoordeelaar over het geluk eener vrouw. Zie, John, gij zijt een slag van held in de oogen van dat meisje doch leer haar niet zichzelve op te offeren aan uwe of aan bare eerzucht. Vroegertijds sprakt gij alzoo niet, Dione Om 'teven, ik zal acht op haar Demen. Ik zal ook zorgen voor uwen vriend, voor den zoon van Pembroke... Ik wil den jongen ziju fortuin helpen maken indien ik kan, en dit uit oude vriendschap. Mejuffer Lyle bezag hem met hare zachte melankolieke oogen, Wilt gij waarlijk zoo goed voor hem zijn, uit oude vriendschap Kunt gij daaraan twijfelen Neen, doch, vergeef mijik ben'zoo blij u aldus te hooren spreken... Er zit veel goeds inden, jongen, en ik heb een klein plan voor hem gemaakt. Dat weet ik dacht sir John met de gerust heid van iemand die op zijn hoede is maar hij zegde mets. Bij tijd en stond zal ik er u over spreken, als ik van u verneem dat hij onze vriendschap waardig blijft. Op dit oogenblik trad Marie terug in de ka mer met frissche rozen in de hand en frissche herinneringen in den geest. Gij gaat de groote wereld in, Marie zegde mejuffer Lyle Weet gij dat ik mij een weinig aanzie als een ouden atgedankteii sol daat, dien ik vroeger in de fransche dorpen zag afscheid neme» van ,een blozenden jongen loteling Wel, gij moet ongewond terugkeeren en ons vertel'en... uit den oorlog. Marie sprak bijna niet. Zij was aangedaan. Ljk verhoogt sedert 1884 onophoudelijk de openbare schuld. Bij de vergelijking dier schuld met hetgeen zij in 1884 was, vindt men op 1 Januari 1890, die schuld vergroot met 205 millioen. In 1890 heeft men 20 nieu we millioenen geleend, maakt dus 225 millioen. Wanneer men de verhooging nagaat van den intrest door de openbare schuld betaald, dan vindt men dat die verhooging 4,750,000 franks is, som welke den intrest der leeningen voor stelt, sedert 1885 door de clericalen ge daan. Een ander punt maakt nog de aan dacht gaande, te weten dat, niettegen staande den truk door M. Beernaert ge bruikt, de aangekondigde boni's in zoo groote evenredigheid verminderen. In 1888 kondigde men eenen boni af van 19 millioen het volgende jaar zakte dit overschot op 15 millioen. In 1891 was er maar 3 millioen o Terschot meer en het is bijna zeker dat de volgende begrooting met een te kort zal sluiten. Het inkoomrecht op het vleesch heeft dit jaar minder opgebracht de ijzeren wegen ook. Men is verplicht geweest de openbare ellende ter hulp te komen met een millioen. Het ongepast binnen roe pen der troepen heeft zeer veel geld ge. kost. Ziedaar al oorzaken genoeg om den fameuzen boni van drij millioen, op niet te brengen. Het stelsel van leenen door M. Beer naert toegepast, moet noodzakelijk 's lands schatkist naar den totalen on dergang leiden, want niettegenstaande de boni's, welke hij voor de oogen der eenvoudige clericalen doet schitteren, bezit hij de gewone inkomsten niet om om die leeningen uit te delgen of er de intresten van te dekken. Het zullen de belastingschuldigen zijn, die de gebroken potten van M. Beernaerts vaderlijk beheer zullen te betalen hebben, wanneer onze clericale ministers zullen zeggen, gelijk Malou zaliger wij hebben geleefd. Een ernstig woord aan de Ouders. De vacautie is geëindigd. De deuren der onderwijsgestichten zijn heropend. Hier wordt eene opvoeding gegeven gelijk loopend met den tijdgeest hier leert men de jeugd hare plichten kennen jegens haar zelve en jegens de maatschappij hier wordt zij op geleid in den eerbied van het vrij geweten en in edele verdraagzaamheid en hier heeft men onderwijzeressen en onderwijzers, die bewij zen van ijver en kennis gegeven hebben. Daar wil men den stroom der tijden terug dringen, daar kent men geene andere plichten dan slaafsch buigen voor eene trotsche geeste lijkheid daar erkent men geene vrijheid van Een hartelijke omhelzing nog een blik rug waarts en de scheiding was volbracht. KAPITTEL XII. EENE MEETING TE LONDEN. O, die gelukkige dagen wanneer wij zoo ongelukkig waren Zal Christiaan Pembroke, opeen later tijd stip terugblikken, denken dat het gelukkige dagen waren wanneer hij zich zoo ongelukkig gevoelde na zijne terugkomst uit Durewoods? Twintigmalen daags wenschte hij, nooit te Durewoods te zijn geweest, nooit Marie Chal loner te hebben gezien. Hij was moedeloos hij had het spleen. In latere dagen lachen wij met die smarten maar, jawel, hoe wezenlijk en hoe onverbidde lijk zijn ze niet Ik geloof dat ik mijn lot van mijnen vader heb overgeërfd zuchtte hij somwijlen. «Ook mijn vader wandelde door het leven, bedrogen in zijne hoop, teleurgesteld in zijne verwach tingen, even als ik thans... Hadde de jongeling slechts begrepen dat zijn gevoel voor Marie zijne jeugd folterde en ver edelde, dat het hem een schild was om te wederstaan aan al de bekoringen van het lon- densche leven, ongelukkig zou hij zich niet geacht hebben. Het was zondag. Des zondags is er niets te doen in Londen alles is gesloten, alles rust, iedereen is naar buiten. Het viel Christiaan in aan madame Zeegrave had hij het beloofd, dien dag de meeting in de Kerk der Toekomst bij te wonen. De Kerk der Toekomst zag er geene bloeiende instelling uit. Nu, dat was ook nog maar een begin. De meetings werden gehouden in eene zaal, welke diende voor dansschool en bij gelegenheid verhuurd werd voor het houden dpn geest, daar verdoemt en verkettert men al wie zijne geweten Diet in boeien knelt daar wordt der jeugd enge, bittere onverdraagzaam heid en dweepzucht aangeprediktdaar wordt een onderwijs gegeven door onbekende vrou wen, onbekende mannen daar wordt de geest opzettelijk verstompt, daar wordt het lichiam veelal door ellendelingen onteerd en bevlekt. Ouders, kiestmaar denkt aan de toekomst uwer kinderen. Velen onder ons laten hun kroost niets an ders na dan eene goede geleerdheid, eene degelijk opvoeding. Denkt er aan De stroom der beschaving kan niet ingedijkt worden immer rolt hij voort. Wilt gij dat uwe kinderen op latereD leeftijd als vreemdelingen onder hunne medeburgers staan wilt gij dat ze onwetend en verachteed blijven ten spot van al wat hen omringtwilt gij dat ze uwe nagedachtenis vervloeken aar zelt, zendt ze naar de klerikale scholen. Wilt gij integendeel dat zij deftige, vrije, onafhankelijke alomgeëerde burgers worden in de maatschappij, wilt gij dat ze deugd aan kennis en wetenschap pareu wilt gij dat ze u herdenken met een dankbaar gevoel en dat elk gedacht aan u eene erkentelijke zegening weze, niet gedraald Zendt ze naar de ofRcieele scholen. Ouders, overweegt en kiest In Holland. De Noord-Nederlanders zijn zeker op gebied van politiek geene hardloopers. W anneer bij hen de staatkundige instel lingen hervormingen ondergaan, zijn die wis en zeker de vrucht van lange overweging en studie. Maar hoe traag ook de Hollanders in hunne politieke werkingen zijn, toch zijn zij in de laatste jaren de Belgen eenen flinken stap vooruitgeloopen. Om slechts van het kiesrecht te gewa gen het is nauwelijks vier jaar geleden dat men de Grondwet herzag, waardoor het bestaande kiezerskorps bijna ver dubbeld werd, en thans is er wederom ernstig spraak het getal der stemgerech tigden aanzienlijk uit te breiden. Het liberaal kabinet, welke er onlangs de teugels der regeering in handen ge nomen heeft, is bepaald vcoruitstrevend. Bij de opening der Kamers heeft het eene reeks verbeteringen aangekon digd, naar wier verwezenlijking het onverpoosd streven zal. De onlangs gestemde krijgswet, zal vervangen worden door eene meer de mocratische, dat is te zeggen, die den diensttijd verkort en aan het land geene te groote geldelijke opofferingen oplegt, het Zwitsersch stelsel min of meer ge wijzigd. Het verplicht-en vakonderwijs de ware grondslag van het volksheil zal zoo spoedig mogelijk in voege komen evenals eene rechtmatigere verdeeling der belastingen. van concerten of openbare lezingen. Daar, achter de kleine plafond, stond een doorschijnend schutsel en rond de zaal waren reeksen stoelen en banken geplaatst. Nog weinig bezoek was er gekomen als Christiaan zijne plaats innam. In de zaal nog niemand anders dan een paar dames en drie jonge mannen, die er uitzagen als overwrochte handwerkers. Christiaan ging zijne plaats verlaten om in de straat te wachten tot er meer volk zijn zou, als Nath Cramp onverwachts bij hem kwam. Ons volk komt niet altijd stipt op het uur zei Nath doch ze zullen wel komen... Intus- schen hebben wij zooeven een concilie gehou den, en 'k vrees dat er eene scheuring in onze kerk op handen is. Hoe zoo dat? vroeg Christiaan, zijn best doende om ernstig te blijven. Wel n zei Nath zijn haar achteruit strij kend de moeielijkheid ligt in de bepaling van het lidmaatschap. Sommigen willen dat de Kerk der Toekomst hare armen opene voor geheel de wereld Christiaan kon zich niet weerhouden eenen blik te werpen op de ledige banken. Het is voor de toekomst ziet ge zei Nath als antwoord op Christiaans blik. Ha, zie, daar is madame Zeegravefluisterde Nath, buigend en verlegen blozend als deze dame met vier gezellinnen binnenkwam en op de voorbehoudeno bank plaats nemen ging. Madame Zeegrave lachte Christiaan vriendelijk toe, hield dan haar hoofd op zijde en bezag de drie leliën die zij in de hand droeg. Welnu en... de scheuring vroeg Chris tiaan EeDige anderen beweren dat geen lid van eene oudere kerk deel kan maken van de onze sprak Nath plechtig. Ik zie niet in waarom iemand die het weimeent geen lid van ous genootschap zou kunnen zijn. Naar allen schijn zal de belasting op het inkomen wel de bovenhand behalen, een stelsel dat reeds lang in Duitschland, Engeland, Zwitserland, Italië en Oosten rijk bestaat. Bij dit alles worden nog wetten in voordeel der arbeidende klassen aange kondigd. In België alleen blijft alles zijn ouden kreeftengang gaan. En zoo dienen we tot spot van heel Europa. De kloosters. Een klerikaal blad had ons uitgedaagd eeni- ge artikels over de kloosters te schrijven. Vraagt het thans zichzelven niet af hoe de heilige huizen Gods volgens eer en geweten de wet kunnen overtreden door alle mogelijke middelen De eerlijke Godsgeleerde, pater Bouix zal ons nogmaals uitleggen hoe het schandelijkste bedrog in volle gewetensrust kan worden ge pleegd. Luistert wel De kloosters zijn godsdienstige gestichten, in welke men de christelijke volmaking be tracht. Van dan af heeft de kerk het reebt kloosters te stichten, dat recht heeft zij van Jezus-Chris- tus, wiens bruid zij is. Waar is de onbeleefde wetgever die de kerk zou durven verbieden wat haar door God toe gelaten is Dus bestaan de kloosters als gees telijke broederschappen, 't is te zeggen als doode hand. Ze moeten ook goederen bezitten, want zij kunnen niet te rijk zijn. Blijft echter te zien hoe de kloosters de goe deren bemachtigen zullen. Ze mogen in de akten niet gemeld zijn, want de wet verbiedt het, en de wet heeft gendar men ter barer beschikking er moet dus gelo gen en bedrogen worden. Het bedrog zelf is niet gemakkelijk. Een broer of zuster van 't heilig huis zal voorkomen in de akten maar hoe zullen ze verwerven, zij die belofte van armoede hebben opgelegd en geenen centiem mogen bezitten De wet erkent onze beloften niet, antwoordt onze godsgeleerde. Goed, maar God erkent ze. In 't geheel niet. Het is wel te verstaan, zegt de eerweerde va der, dat alles maar komedie is. Iedereen weet dat het klooster of de kooper of de erfgenaam is en dat de monnik of de non slechts koopen of erven voor hun heilig huis. En onze godsge leerde besluit dat het klooster in regel is met God en wet Is dat geen meesterstuk van bedrog Kan men geestiger spotten met God en wet Willen we nog eens aantoonen hoe alles leu gen en bedrog is in de kloosters Er wordt aan eenen jezuiet eene gift gedaan. Hij biedt zich aan bij eenen notaris om ze te ontvangen. Ais pater mag hij ze niet ontvangen zijne belofte van vrijwillige armoede verbiedt het hem hij aanvaardt toch en liegt dus voor God. Te vergeefs zal hij beweren dat hij de gift slechts in name en ten bate van het klooster ontvangt die terughouding is eene nieuwe leugen. Ik ook niet zegde Christiaan ernstig. Juist zoo zegde Nath. En toch ik vrees dat er eene scheuring zal komen. En 't eigste is, de oude Tyas, die de zaal huurt en het gas betaalt, staat aan 't hoofd van de beweging. Mij kan het weinig schelen, ik zal hier weldra weg zijn. Maar het is mijne leesbeurt, en het wordt tijd om te beginnen tot wederziens En Nath knikte en verdween. Op dit oogenblik was er een weinig volk binnengekomen. De zaal was een derde vol. Thans kwam het concilie uit eene zijdeur. Nath was er bij en hield het papier in de hand dat hij de eer zou hebben af te lezen. Het concilie bestond uit dames zoowel als uit heeren, en, zeldzaam genoeg, de eersten be hoorden tot de welstellende klas der samenle ving, terwijl de mannen misnoegde handwer kers waren. De dames waren vier in getal, drie oude met gebiedende manieren, de vierde een zeer jong meisje, een bleek mooi meisje, met trillende lippen en schitterende oogen. Een stil gemurmel liep onder de toeschou wers als dat meisje plaats nam. Zij... zij, zegde men, was de ziel van de instelling, zij was hier de opperpriesteres. Iedere bezoeker had een klein programma ontvangenen als Christiaan zijn programma overzag, bemerkte hij dat de plechtigheid moest geopend worden met zang dat een on genoemde heer eene lezing doen zou van eens keuze uit de werken van groote denkers dat jonkvrouw Sibylla Jansen zou spreken over de Eenheid van Leven en dat de meeting zou worden gesloten met eene lezing door den heer Nathanaël Cramp. Christiaan twijfelde er niet aan, hetbleeke, mooie meisje, dat was Sibylla Jansen, en hij begon een weinigje nieuwsgierig te wor den. (Wordt voortgezet) DE DENDERGALM

Digitaal krantenarchief - Stadsarchief Aalst

De Dendergalm | 1891 | | pagina 1