PP?
Over Onderwijs.
Parlementaire Jubelfeesten
Senator Van Vreckem.
Paus Leo XIII
Conclave.
10. De belasting op de bijzonderste 6n eoo-
digste eetwaren.
11. Het hatelijk vergunningsrecht waardoor
de herbergiers zoo getergd en geplaagd wor
den.
12. Eene dwaze wet, welke in de klerikale
steden en dorpen niet uitgevoerd wordt op de
openbare dronkenschap
13. De wet op de landelijke stokerijen tot
de bescherming hunner p ditieke vriendou.
14. Eene belasting van honderd milliocn op
den jenever en likeuren.
15. De vermeerdering van jaarwedden en
pensioenen der geestelijkheid.
16. Do pensioenwet der klerikale onderwij
zers met Go 1 en overlooper3 van 1879.
17. De kies vet der vier eerloasneden. Do
weigering van het zuiver algemeen stemrecht
en de zuivere evenredige vertegenwoordiging.
18. Eene dwaze wet op de evenredige verte
genwoordigen om te kunnen indringen op de
«ta ihuizen der groote steden en hun bestuui
te bestendigen,
19. Da verkwezaliug der openbare staatsbe
sturen. De uitsluiting der antiklerikalen tot
alle staatsbedieningen.
20. De gedurige subsidies aan katholieke
scholen, schatrijke kloosters eu kerken.
21. Een inval der Fransche kloosterlingen in
Belgie, die zij niet belet hebben.
22. De pensioenwet der oude werklieden van
18 centiemen daags in p'a its van 400 franken
'sjaars zooals de liberalen en de socialisten
het voorstelden.
23. I.)e verplichte zoodagrust ganssh in
strijd met koophandel en nijverheid, met den
goeden dienst der openbare bestu.en en de
grondwet.
24. De onrechtstreeksche inkwisitie, werk
stakingen en (roebelsbroodroof, vervolging,
haat en nijd onder de burgers van het zelfde
vaderland enz.
Kiezers, wat dunkt u II ;bt gij goen reden
om te juichen en te jubelen over al die kleri -
kale weldaden V
Ik leas in L'Ecole nationale, n° 21 van
.den 1° Augustus 1903.M. Cauddö a fait
«onnaïtre a M. Ie ruinistre les motifs qui plai
dent eu f iveur de ['adoption du projet. Saus
prendre d'eugagemeut positif, M. De Trooz a
Jaissé entendre qu'il était bien disposé a l'égard
de certaiues parties du projet.
De minister beeft dus eenvoudig weg de af
gevaardigden van den Belgischen onderwij
zersbond en met hen de 5000 onderwijzers die
zij vertegenwoordigen voor den aap gehouden.
Dat er hedendaags onderwijzers zijn die
men ongestraft voor den aap mag houden,
lijdt geen twijfel. De vrije normaalscholen en
de middenjury's zen-ion over bet land eon
leger gediplomeerden, wier kennis en begaafd
heid nergens beter blijkt dan op een conferen
tie.
Die sukkelaars aanzien h9t verwerpen van
het ontwerp Maenhaut als eene beproeving
den vinger Gods is in de stemming der eerloo-
ze beloftebrekers vaa de rechterzijde Zij
zullen bedevaren, missen hooren, paternesters
prevelen en op de borst slaande zeggen Mea
culpa ontferm u mijner Of nu de groote
minister den aap zal houden inet de bekwame
onderwijzeis die uit onze staatsnormaalscho
len komen, dat i3 een andere kwestie- Zijn ge-
wijwaterd jezuietengezeever zal ben niet mis
leiden Woorden zijn geen oorden I en belof
ten, die men niet hou lt blijven een schuld die
wij steeds dringerder zullen vorderen.
Werken naar het loon dat men ons geeft,
dat zullen wij voort tao Wij werken im
mers te veel
Zondt den minister, zijn sleepdragers en
zijn bureelratten naar dan weirliclit met hun
spaarkaB, hun hjfreatkas, hun anl.ialcoolisme,
hun maatschappijen van dieren en planten-
beschermers.
Zendt hem wandelen den belover, als hij met
<le expositie van Luik om uw mooie schrijfboe
ken, uw nette verzamelingen, nw fraaie kaar-
ten- en teekenboeken zal komen schooien
Naar den bliksem, den jezuiet I
Wie won voor zijn kk. ministerie den groo-
ten prijs in de tentoonstelling van Parijs
Vooral de onderwijzers van de 4 en 56 catego
rie 1 Geef af dien prijs Dat is van u niet
Dat is onze ei mndom Gij bluft en pronkt er
mede, wij hebben hem verdiend. Maak uil die
komedie.
Wat zit er overigens in zijn bureelen On-
b ikwamen en onbakoidigeu des fi s a p ipa
en creatarm zonder waarde, een heel politiek
kraam I Onderwijzers, paedagogen Geen. Is
cr een omzendbrief nf te haspelen, vlug krij
gen de onderwijzers van eon of meer ressorten
het punt in kwestie, ti verhandelen als werk
ten huize. De inspecteurs maken ellenlange
verslagen op over de ingezonden studiën, die
komen in 't ministerie samen, bet beste wordt
er uitgeknipt en dan verschijut eeo mooie
omzendbrief. Dat is geen kunst, he
Die knappe kerels Hun lof wordt door de
drukpers uitgebazuimd. Zij ziju de groote ra-
ders van het onderwijsmacbien. Eu dio voor
heu de kastanjen uit het vuur baalden Bucbt,
niets daa buebt
Een voorbeeld Er bestaat nog geen pro
gramma voor de adulteuscholen. De onderwij
zers van het ressort Aalst zullen als werk ten
huize eeu programma opmaken voor een
avondschool met twee klassen. Het degelijk
opmaken van zoo'a werk eischt niet enkel
voel paedagogische kennis, maar een hoelo
maand ernstige studie
Geeft er den brui van onderwijzers
Als er in het ministerie geen bollen zitten,
die zelf een programma aaneenfi tnsen kunnen
dat zij hun onmacht bekennen. Er zijn in het
land onderwijskringen genoeg die voor eea
modieke sim een deugdelijk programma zul
len opstellen. Ik verwe 1 een da» van mijne
jaarwedde dat de kring Studielust i> van N...
er eea kant en klaar spint op eene maand,
goed, rationeel, methodisch tegen den spit-
prijs van 100 fr.
Allo vetbetaalde jannen, af luimen en wij
geven u wat gij hebben moetISchiet in uw
welgevulde zakken en betaalt de bleeke, mage
re sloovers, diein nood zijn.
Schreeuwt uw armoode maar, ouderwijzers I
Roept het van de daken dat gij gebrek lijdt.
Zegt en schrijft het zonder schaamte dat uw
vrouw en kinderen honger lijden
Tot den minister moet gij u wendeD
Ouderwijzers vrouwen en kinderen van ar
me onderwijzers schreeuwt hem een vloek,
uw vermaladijding in zijn aangezicht
Schreeuwt ze hem dat zijn ooren tuiten, zijn
hart er van samenkrimpt en zijn geweten er
van jeukt Aau hem de schuld J Aan hem
alleeu 1
Vooruit Allo, op Vooruit J
Zwijgen is misdaad.
Een Ondeewijzer.
D9 Gal, hat Zuur, de Slijoien de moei
lijken stoelgang, het onzuiver bloed brengen
alle soorten van onpasselijkheden voort. Om
deze kwalen te vermijden en te genezen is er
niets beter dan van tijd tot tijd een pilleken
van Depraetere te nemen. Deze pillen worden
maar verkocht per doos aan 1 fr. 50 in alle
apotheken.
Te bekomen te Aalst bij de Apothekers
Callebaut Botermarkt eu De Valckeneer Espla
nade.
Wij lezen in het klerikaal Zondagblad
van Geeraardsbergea 26 Juli laatst
van den beer
VAN VRECKEM, Senator.
Wat mag de heer Senateur Van Vrec-
kem toch aan de groote schrijvers van
het Zondagblad misdaan hebben
Mysterie
Van Vreckem, Karei, de welgenaamde.
Heer en meester der overgelukkige gemeen
te Meerbeke, waar alles voor hem bukt, waar
hij de ba is is, baan-veld-en boschheer, uitdee-
ler van goed en slecht weer, in een woord de
potentaat over menschen en beesten van het
dorp en den omtrek.
Men viert zondag 9 Oogst het parlemen
tair Jubelfeest van dien naar de laatste mode
gekleede kasteelheer. Waarom
Is 't omdat hij, zijne rijkdommen met
milde hand rondstrooit onder zijne noodlijden
de parochianen. Is 't omdat in zijne gemeente
armoede eu ellende onbekende zaken zijn, is
't omdat het armbestuur met zijne middelen
geen weg weet, omdat er niemand hulp of on
derstand behoeft.
Is 't omdat M. Van Vreckem ware vriend
van ouderwijs en vooruitgang, de verdienstelij
ke mannen van zijn dorp naar waarde heeft we
ten te schatten en voor de pionniefs der bescha
ving eerbied en geuegenheid heeft afgedwou-
gon I
Is 'tomdat M. Van Vreckem de kleine
kinderen tot zich roept eu ze beschermt tegen
de guurheden van dan winter door aan hen
die lijden, kleoderen en voedsel te verstrek
ken bij vorst en sneeuwjacht.
Is 't omdat hij als staatsman geschitterd
heeft als eene ster van eerste grootte aan den
parlementairen hemel van 't land.
Is 't omdat zijne politieke bemoeiing, de
bevolking zijner streek heeft-opgebeurd tot
waardige kiezers, eerbied hebbend voor bet
leven hunner medemenschen gelijk zijne jacht
en boschwachter eerbied hebben voor het lijf
en de knoken der woekerende hazeu.
Is 't omdat hij l>ij 't uitspreken zijner
réactionnaire redevoeringsken, geknikt heeft
gelijk zijne parochiale kreaturen hem na-
knikken in korü- en armen- en gemeenteraden,
denkende woorden zijn geen oordeu en pra
ten vult geen zakken.
Van Vreckem Karei, de welgenaamde.
Wat zal het naaesUcht fier zijn als het wij
zen zal op de groote werken door hem 'er-
richt in de wingewesten van Meerbeke, Pollare
Neygem, Dender win ieke en andere plaatsen
van zijn goedsgebied.
Wat zullen de boeren met dankbaarheid
opzien naar zijn standbeeld dat eenmaal prij
ken zal boven 't perron van 't mislukte pom
pierskot nevens 't kerkhof, voor al den wel
stand en voorspoed die zij hem verschuldigd
zij n
Jochei jochei 1 Hosanna 1
Zoo zal het zondag klinken in stulp en
hoovo van Meerbeke, ter oere van M. Van
Vreckem wiens jubelfeest gevierd wordt te
Ninove, al heeft men er ook voor gebedeld te
Meerbeke,
Hoe zullen de neriogdoener? van Meerbeke
in de handen wrijven en goedig lachen voor
den penning die hun zoo wordt gejond.
Maar laat de boeren maar dorschen en
pruimen en sakkeren, ze zullen toch kiezen
gelijk Hu wil, voor hem en de andere Wee-
doeners van zijn acabit.
Zondag mag Zijn muziek hem te Ninove
afdalen eu hem leiden tot op Brabant, 't voor-
geborgte van den Burgtdam, daar komeD de
Ninoofsche trompetters van 't laatst oordeel
hem terug halen naar hunne stad eu daar
heelt het feest plaats van den kasteelheer van
Meerbeke.
Want te Ninove moeten de dompers eene
bovenmenscbelijke poging doen om d libera
len van 't stadhuis te borstelen, te Meerbeke
is dat niet uoodig, daar zijn maar twee kiezers
die tellen de p istoor en M Van Vreckem.
In den stoet zal een boerken van Meerbeke
op oen kruiwagen de weldaden voeren door
den jubilaris gepleegd, een audere zal ook op
een kruiwagen de geschiedenis voeren van
Moerbebe's, armbureel, een derde zal rondrij>
den met de historie der pompiers.'t zal een
zeer belangwekkende stoet zijn.
Hazen en konijnen zullen ook in den stoet
figureeren, die ten minste hebben reden hun
nen beschermer hulde te betuigen, als ze geen
kans moer zien de vruchten der boeren af te
knabbelen, hebben zij altijd een goed onder
komen in een groot park, waar ze dan liefde
rijk worden verzorgd, alhoewel 't al eens ge
beurde dat zwartgemaakte pensjagers er on
der rammelden erger dan de sjldaten van He
rodes onder de onnoozele kiuderen.
Jochei jocheiHosanna
M. Van Vreckem, de welgenaamde, s rnator
en burgemeester van Meerbeke, lof en eer zij
hem van Prindaal tot Bakergem, vaa Nepe
tot Elvereuberg Hosanna
Want van hem is geen praktisch idee uitge
gaan, geen voorstel van waarde, geen ontwerp
van beteek euis.
IIij is de re ictionnaire j iknikker bij uit
muntendheid geweest, altijd op den nasleep
der acbteraitkruiperij, hij, de bevoordeeligde
der Fransche R volutie.
Hij heeft den gemeenteonderwijzer van zijn
dorp, de verdienstelijke M. Verpoylen, als een
nietswaardige bejegend, hem vernederd, hem
laten vervolgen en tergen.
Jochei jochei Hosanna
Al wat domper is, al wat de achterui tkrui-
perij berniQt, at wie gewillig den schoft biedt
voor't opzetten van 't gareel, viore
M. Van Vreckem, den welgenaamde
Lazers Indien gij lijdt aan bloedarmoede
of zwakheid, geneest u met de pil van Dr
Raphaël. 1 fr. 75.
In den hoogen ouderdom van ruim 94 jaren
is paus Leo XIII overleden.
We achten bet overbodig uit te weiden over
de bezonderheden zijner ziekte eu zijner dood
waarvan de dagbladen vol stonden.
Leo XIII was een fijnaard, een diplomaat
Hij verstond de kunst om tusschen twee wa-
terkens te zwemmen eu heeft aan 't verrijken
der Kerk en aan de diplomatie zijne beste
krachten gewijd.
Wellicht verliest de Kerk in hem een voor
naam en doorslepen hoofdmanhet menscb-
dom zal echter bij dat heengaan niet hoeven
te treuren. Want voor het menschdom heeft
de verdwenen Stedehouder Gods weinig ge
daan.
Gedurende zijn pausschap hebben wreede
oorlogen gewoed, zijn gruwelijke moorderijen
gepleegd, hebben afgrijslijke vervolgingen
plaats gehad. Leo XIII heeft de stem niet
verheven om de gruwelen te schandvlekken,
om de slacbtoffirs uit de klauwen der wolven
te redden, maar hij heeft de overwinnaars ge
luk gewenscht, de vervolgers gezegeud, de
moordenaars geschenken gezonden.
Leo XIII bevool zijne geestelijkheid republi
kein te zijn in Frankrijk, keizersgezind in
Duitschland enz. hij zond zijne benedictie aau
den protestantschen keizer van Diiitscbland,
aan den Engelscoen koning Edward VI, aan de
Bloedhond van Turkije. Hij zweeg toen dui
zenden christenen in Armenie werden ver
moord, hij zweeg nog toen de Britten Trans
vaal en Oranje als echte bandieten te vuur en
te zwaard zetten.
Zijne onfeilbaarheid heeft geen greintje nut
gesticht aan de samenleving.
Leo XIII, geboren Joachim Pecci beminde
den rijkdom en de pracht en heeft zelf de tee-
kening gemaakt van het praalgrif dat be
stemd is om zijn stoffilijk overschot te bevat
ten.
De christene demokraten hebben Leo XIII
genoemd de paus der werklieden, die benaming
is geheel onverdiend, want zoo de encykliek
Rerum Novarum een nieuw tijdperk
schijut te huldigen, tot nadere bemoeiïug is
het niet gekomen en de wereldbrief is zoo dub
belzinnig opgemaakt dat de demokraten er de
goedkeuriug hunner politiek in lezen, terwijl
de reaetionarissen er de veroonleeling in vin
den van de democratie, de paus heeft nooit
hunne twisten door een woord toelichtiug wil
len sluiten.
Leo XIII ontbood priester Daens naar Rome
en toen deze in Italie's hoofdstad kwam wei
gerde de pails hem te ontvangen. De zooge
zegde pms der werklieden heeft voor de arbei
ders niets gedaan.
De stadhouder van Christus die geen steen
had om er het hoofd op te rusten te leggen
die zich noemt de dienaar van de dienaren des
Heeren, leefae te midden van schatten en
weelde, droeg de rijkste kroon der aarde, be
woonde het kostelijkste paleis der wereld en
zal begraven worden met heideusche pracht en
rijkdom, terwijl mannen die zich door hunne
wetenschap, door bunne uitvindingen voor ge
heel het menschdom verdienstelijk maakten
bijna of geheel zonder ceremonien ter aarde
werden besteld.
We keuren degenen af die een doode be
schimpen, gelijk de klerikale gazetten de na
gedachtenis van professor Renard bezwadder
den, maar we kunnen ook niet treuren om het
heengaan vaneen man van omtrent 95jaren
ouden die noch huisgezin, noch nabestaande
in nood laat en nimmer ons welzijn bevor
derde.
De pauselijke kroon wordt door verscheide
ne kardinalen betracht, geen wonder paus
ziju is een eervol en winstgevend postje, er
zijn millioenen aaa vast. In het Vatikaan werd
door de mededingers reeds van voor de dood
van L' o XIII gekonkeld en geintrigeerd, al er
ger als op eene Aals'ersehe saucissenkiezing.
Ons is 't onverschillig wie het winnen mag, al
de pauzen zijn even onfeilbaar en geen enkele
zal de macht bezitten den stroom te stremmen
die de samenleving medevoert op de baan des
vooruitgangs. De middeleeuwen zijn voor
goed verzwonden.
VANDOREN.
Iu vroegere eeuwen gaf de kiezing van een
Paus aanleiding tot gruwelijke tooneelen, meer
dan eens ging die kiezing gepaard met moor
derijen en burgeroorlog, waaneer de kieziug
van den paus (die terzelfder tijd koning was)
moest goedgekeurd worden door het volk.
Soms bleef den pauselijken troon jaren lang
onbezet soms waren er twee en zelfs drie pau
zen, die dan elkander banvloekten en voor
't bezit der tiare strqomen bloed deden vergie
ten.
Vele pauzen hebben reglementen uitgevaar
digd om de misbruiken te keer te gauu en de
schandalen te vermijden.
De kiezing gebeurt than3 volgens de voor
schriften van het Concilie gehouden te Weenen
in 1312 en gewijzigd door Clemens VII, Pau-
lus IV. Gregoriua XV, Urbanus VIII en Cle
mens XII 1731.
De paus wordt gekozen door de kardinalen.
De vergadering der kardinalen en de plaats
der vergadering voor de kiezing van een nieu
wen paus noemt men Conclave.
Het conclave heeft plaats in eene der gale
rijen van het vatikaan. Al de uitgangen van
het gedeelte van 't paleis waar het conclave
plaats heeft worden toegemtest, behalve eeuo
deur die met vier sloten wordt vastgemaakt.
Het conclave begint tien dagen na do.i dood
des pauzen en duurt tot eeu nieuwe paus
wordt gekozen. Zelfs indien eea kardi mal ge
durende het conclave sterft blijven da anderen
met het lijk opgesloten. Langs een daartoe
bestemde opening ontvangen de kardinalen
en degenen die met hen opgesloten zijn de
noodige levensmiddelen, want een conclave
duurt soms vele dagen.
Elk kardinaal beschikt over een houten cel
van 4 m. lang en 3 br.iod en mag een of twee
seoretarissen met zich meenemen, deze noemt
men conclavisten.
Met de kardinalen en conclavisten worden
nog opgesloten een ceremoniemeester, een
secretaris, een koster, een onderkoster, een
biechtvader, twee geneesheeren, een heel
meester, een apotheker, 4 barbiers, 35 knech
ten, een metser en een schrijnwerker. Men
ziet dat de dienaars des Heeren, alhoewel hun
rijk van deze wereld niet is toch voor hun ge
mak en welzijn goed zorgen.
'a Morgends en 's avonds vergaderen de kar
dinalen ia de S xtijnscre kapel, waar ze zwe
ren te stemmen zonder wereldsche bekomme
ringen (!?P) en alleen met het doel het welzijn
der Kerk te bevorderen. Telkens wordt de
stemopneming gedaan en men herbegint tot
dat een der kandidaten de twee derden van de
stemmen bekomt.
Drie landen Oostenrijk Spanje en Frankrijk
hebben het recht van uitsluiting (exclusiviste)
Wanneer een nieuwe paus gekozen is en de
gevolmachtigde van eene dezer lauden betee-
kent hem onmiddelijk, de niet herkenuing,
dan is de kiezing verbroken en moet er tot eene
nieuwe kiezing overgegaan worden.
Oostenrijk alleen heeft in den loop der laatste
eeuwen van dat recht verscheidene malen
gebruik gemaakt.
Ziedaar in't kort wat een conclave is. We
kobben alle bijkoorige ceremonien, waarvan
de Roomsche zoo overvloedig gebruik maken,
torzijde gelaten, adders besloeg de beschrij
ving eeu geheel boekdeel.
Het
dagen,
strijd,
Terwijl twee honden vochten om een been
Liep een derde er mee heen l
conclave duurde een dag, twee
Nog geen paus>! Er was dus
hevige strijd. Wie zou 't zijn
Rampolla, Vannutelli, Oreglia, Gotti
Wie Twee kandidaten betwisten el
kander de tiare Rampolla en Vannu
telli, geene enkele kon de twee derden
der stemmen bekomen, dan kwamen de
partijgangers van beide kardinalen
overeen Sarto te kiezen die er zelfs
nooit aan gedacht bad.
Sarto is r.u paus, Jefken Sarto eu nu
beet bij Pius X
Wel mag bet hem bekomen. In Belgie
waren er misschien geen tien priesters,
die ooit van een Sarto hadden hooren
spreken en plotseling weten ze van hem
alle goed, allen lof.
We zullen wachten en als ziju paus
schap voor de samenleving niet meer
