STALVOEDING BIJ HET RUNDVEE
EINDELIJK DE RANTSOENBEREKENING.
2
23 Jan. 1954
VIII.
Wannes Van avond komen wij ze
ker aan de eindsprint 't Wordt zo stil-
lekens aan tijd dat wij eindelijk nu eens
een rantsoen gaan kunnen uitrekenen. Ik
weet wel, al die dingen die ik tot nu toe
gehoord heb zullen daarbij wel van doen
zijn. Maar op de duur zou ne mens dat
toch gaan vervelen.
DolfAan alles komt een eind. Wat
wij tot nu toe hebben gezien is alleen een
voorbereiding voor de eigenlijk ransoen-
berekening. Wij zullen nog even herha
len wat wij allemaal in 't oog moeten
houden willen wij een goed rantsoen
voor onze koeien samenstellen
1) De samenstelling van de veestapel.
2) De soorten en de hoeveelheid van
elke soort voeders die wij op 't hof
hebben.
3) De samenstelling van die voeders,
4) Het aantal dagen dat de koeien ge
durende de Winter op stal zullea
staan. Hoe lang wij ze dus zullen
moeten voederen.
5) De voederbehoeften, of de voede*-
normen van de dieren, rekening
houdend met hun gewicht, hun
melkgifte en het vetgehalte.
Zo op 't eerste zicht zou men allicht
de indruk krijgen dat dit een heleboel is.
Maar iedere verstandige boer zal toch
toegeven dat hij al die gegevens, ook
zonder dat hij nu een rantsoenberekening
wil maken, moet kennen.
Wannes Alles goed. Maar ge moet
nu over niets anders beginnen. Van
avond moet ik een rantsoen kunnen uit
rekenen. Pak de koe dan maar direct bij
de horens.
Dolf Kort en goed dus. Voila, hier
hebt ge uw rantsoenberekening, kant en
klaar. En vertel me nu eens wat ge er
van verstaat.
UITKNIPPEN EN BEWAREN..
Berekening van een Voederrantsoen.
Samenstelling van de veestapel
stuks
grootvee
totaal
Voorraad
voeders
kg
Aantal
dagen
Totaal
dagen
Dagrantsoen
3
2
2
3
10
Jongvee
Stieren
Mestvee van 2 jaar en meer
Drachtige dieren
Melkgevende dieren
Totaal
0.5
1.0-1.5
1
1
1
1.5
2
2
3
8.5
Voederbeten
Pulp
Beetkoppen
Ink. klaver
Hooi
Rap;n
30.000
20.000
6.000
9.000
4.500
20.000
120
180
180
180
180
60
1.020
1.530
1.530
1.530
1.530
510
25
13
4
6
3
40
Model van rantsoen op basis van rapen
Productie 10 liter Vetgehalte 3
Dier Bella Gewicht 500 kg
Voeders kg
D.S.
v.r.e.
v.w.e.
Z.W.
°/o Totaal
°/o Totaal
°/o Totaal
°/o Totaal
Beetpulp
Beetkoppen
Ink. klaver
Hooi
Rapen
13.0
4.0
6.0
3.0
40.0
10,5
140
19.0
85.0
9.2
1.365
0.560
1.140
2.550
3.680
0.5
1.6
2.4
5.4
0.9
0.065
0.064
0.144
0.162
3.360
0.3
1.0
1.5
3.8
0.5
0.039
0.040
0.090
0.114
0.200
7.7
7.3
10.5
32.4
6.0
1.001
0.292
0.630
0.972
2.400
Totaal
Norm
Verschil
Aanvulling met
krachtvoeder 20 °/o
Stro naar beliefte
66.0
0.5
9.295
10-15
0.795
0.885
0.483
0.760
5.293
5.030
1-5
0.440
0.090
0.100
0.277
0.265
0.335
Model ven rantsoen op basis van voederbeten
Zelfde dier
Voederbeten
Pulp
Beetkoppen
Ink. klaver
Hooi
25 0
13.0
4.0
6.0
30
12.5
10.5
14.0
190
85.0
3.125
1.365
0.560
1.140
2.550
0.7
0.5
1.6
2.4
5.4
0.175
0.065
0.064
0.144
0.162
0.3
0.3
1,0
1.5
3.8
0.075
0.039
0.040
0.090
0.114
8.1
7.7
7.3
10.5
32.4
2.325
1.001
0.292
0630
0.972
Totaal
Norm
Verschil
Aanvulling met
krachtvoeder 28 °/o
Stro naar beliefte
51.0
1.0
8.740
10-15
0610
0.885
0.358
0.760
5.220
5.030
- 2-5
0.880
- 0.275
0.280
- 0.402
0.190
0.700
Wannes Ja maar, zo rap moet dat nu
precies niet gaan. Alles zo maar in eens.
Ik ben maar een domme boer zulle 1
Laat ne keer zien, wat daar allemaal
op staat.
Samenstelling van de veestapelja,
dat zijn natuurlijk al de beesten die wij
op stal hebben. Maar die tweede kolon
metstuks grootvee, wat betekent dat
Dolf Ge weet toch dat jongvee, laat
ons zeggen van een jaar en minder toch
niet zoveel voeder nodig hebben als vol
wassen vee. Hun voederbehoefte kunnen
wij in grote trekken gelijk stellen met de
helft van wat een volwassen dier van
doen heeft, anders gezegd twee stuks
jongvee krijgen dus maar zoveel als een
volwassen dier, of één stuk jongvee kun
nen wij beschouwen als een halve vol
wassen koe.
In bovenstaande tabel ziet ge dan ook
dat 3 stuks jongvee aanzien worden als
1,5 stuks grootvee. Al de andere dieren
die er op vermeld staan kunnen wij aan
zien als volwassen zodat wij mogen zeg
gen op onze stal staan 8,5 stuks groot
vee.
WannesDie rechtse kant van die ta
bel is ook te verstaan. De voorraad voe
ders, dat zijn dus alle voeders die wij voor
gans de Winter ter beschikking hebben
met de kilo's van elk. Maar wat bete
kent dit aantal dagen
DolfBij het opstellen van die tabel
heb ik verondersteld dat ons vee op stal
komt de 1ste November en terug naar
de weide gaat de 1ste Mei. Dat is dus 6
maand dat de dieren op stal zullen staan,
of omgerekend in dagen is dat 6 X 30
dagen =180 dagen.
Ik heb nochtans onderscheid gemaakt
voor de voedering van rapen en beten.
Voor de rapen heb ik er rekening mee
gehouden dat ze tegen nieuwjaar van het
veld moeten zijn. Ze moeten dus opge-
voederd worden op 2 maand tijd, of op
60 dagen. Eens dat de rapen op zijn
worden deze in het rantsoen vervangen
door beten, die dan ter beschikking van
de beesten worden gesteld vanaf nieuw-
J jaar tot ze naar de weide gaan, dus vier
maand of 120 dagen..
Wat nu het totaal aantal dagen be
treft dat wordt alsvolgt berekend
De bedo ling is het rantsoen vast te
stellen dat wij met onze hoevevoeders
per dag aan één koe kunnen geven. Het
aantal dagen dat wij daar zo juist hebben
vastgesteld heeft betrekking op al onze
dieren, dus op 8,5 stuks grootvee.
Die 8,5 stuks dienen dus gedurende
120 dagen beten te krijgen, wat gelijk
staat met 8,5 X 120 1.020 dagen
voor 1 koe.
Pulp krijgen ze met hun 8,5 stuks ge
durende 180 dagen, of omgerekend in
1 stuks 8,5 X 180 dagen 1530 dagen.
Eens dat wij nu weten hoeveel dagen
wij één koe met onze voorraad voeders
kuanen voederen dan is het eenvoudig
om uit te rekenen hoeveel onze koe per
dag zal krijgen. Nemen wij bv. de beten
als met 30 000 kg beten 1 koe gedurende
1020 dagen moet gevoederd worden dan
krijgt het dier per dag 30.000 1.020
25 kg. Pulp krijgt ze 20.000 1,530
13 kg. Zo komen wij dan tot de volgen
de rantsoenen
Van 1 November tot Nieuwjaar
kunnen wij per volwassen koe geven
13 kg ingekuilde beetpulp
4 kg ingekuilde beetkoppen
6 kg ingekuilde klaver
3 kg hooi
40 kg rapen.
Van Nieuwjaar tot 1 Mei kunnen
wij geven
25 kg voederbeten
13 kg ingekuilde pulp
4 kg ingekuilde beetkoppen
6 kg ingekuilde klaver
3 kg hooi.
Op deze wijze wordt de voedervoor-
raad over de ganse Winter evenredig
verdeeld, terwijl wij op voorhand ons een
gedacht kunnen vormen in hoever wij
van een of ander zullen tekort of teveel
hebben.
Wannes Die rantsoenen die ge daar
berekend hebt, zijn die nu voldoende
voor onze koeien Hebben ze daar nu
genoeg mede
DolOok dat moeten wij uitrekenen.
En die berekeningen daarvan ziet ge
verder in de tabel.
Eerst heb ik het rantsoen op basis
van rapen uitgerekend, het rantsoen dus
dat tot nieuwjaar zal gevoederd worden.
De eerste kolon in de berekening geeft
de soort voeders, de tweede kolon het
aantal kg dat per dier en per dag kan
gevoederd worden. De derde kolon geeft
de inhoud per 100 kg in droge stof (zie
de tabellen met de inhouden der ver
schillende voeders).
De berekening doen wij als volgtin
100 kg beetpulp zit 10,5 kg droge stof
10,5 X 13
in 13 kg krijgen wij dan
1.365 kg.
Op dezelfde wijze wordt dan ook de
inhoud uitgerekend aan v.r.s., v.w.e. en
Z.W. en dat van alle voeders die het
rantsoen samenstellen.
Als totaal krijgen wij dan een gifte
per dag en per koe
Droge stof 9.295 kg.
^ert. ruw eiwit 0.795 kg.
Vert. werk.eiwit: 0.483 kg (hier moet
in ons geval geen aandacht aan besteed
worden).
Zetmeelwaarde5.295 kg.
Wannes Hebbrn ze daar nu genoeg
mee
Dolf Daarvoor zullen wij moeten
nagaan wat de voerdernormen voor de
dieren zijn. Het rantsoen dat ik heb uit
gerekend in de tabel is bestemd voor
een dier van 500 kg met een productie
van 10 kg melk en met een vetgehalte
van 3
De voedernormen (zie tabel vroeger
in ons blad verschenen) geeft hiervoor
op
Droge stofvan 10 tot 15 kg.
Vert. ruw eiwit0 885 kg.
Zetmeelwaarde 5.030 kg.
Het verschil tussen wat ze krijgen en
wat ze eigenlijk nodig hebben is dus
D.S.10 tot 15 kg 9.295 kg 1
tot 5 kg te kort.
v.r.e. 0.885 kg 0.795 kg 0.090
kg te kort.
Z.W. 5.295 kg - 5.030 kg 0.265
kh te veel.
Op dezelfde wijze hebben wij dan het
rantsoen uitgerekend dat gegeven wordt
na nieuwjaar, nl. dat op basis van beten.
Hier is het resultaat, zoals ge ziet.
D.S.te weinig van 2 tot 5 kg.
v.r.e. te weinig 0.275 kg.
Z.W.te veel 0.190 kg.
(Zie vervolg 3e bladz. Ie kolomi
DE KOORNBLOEM
