Ondermelk in de Varkensvoeding.
Voorlichting cn Hulp aan de Landbouwers»
HERZELE
Bericht aan de
Landbouwers»
DE KOORNBLOEM 10 April 1954
Op onze bedrijven wordt doorgaans
een vrij grote hoeveelheid ondermelk in
geschakeld in de voeding van de dieren.
Een gedeelte ervan gaat naar de kalve
ren en de rest (dikwijls zelfs de grootste
hoeveelheid) wordt aangewend ten bate
van de varkens.
Het feit alleen reeds dat dit voeder
middel praktisch algemeen gebruikt
wordt zet ons er toe aan het gebruik er
van nader toe te lichten. Temeer daar
we ervan overtuigd zijn dat onze land
bouwers met ondermelk een belangrijk
en hoogwaardig voedermiddel bij de
hand hebben.
Het is dan ook van het allergrootste
belang dit voedermiddel tot zijn hoogste
waarde te kunnen brengen door een
aangepaste aanwending terwijl ander
zijds de ondermelk geen oorzaak mag
worden van allerlei miserie. We denken
hier aan de hoeveelheden, welke kunnen
vervoederd worden en de aanvulling met
andere voedermiddelen. Want evenals
alle voedermiddelen heeft ondermelk
voor- en nadelen. Het komt erin de voe
ding op aan deze voordelen (of goede
eigenschappen) ten volle te benutten en
de nadelen (of minder goede eigenschap
pen en tekorten) zoveel mogelijk uit te
schakelen.
Zowel het ene als het andere is door
gaans te bereiken door de rantsoenen
een veelzijdige samenstelling te geven.
De waarde van ondermelk
voor varkens.
Globaal mogen we zeggen dat onder
melk het produkt is dat overblijft nadat
uit volle melk het botervet is uitgetrok
ken. De inhoud aan vetstoffen bereikt in
ondermelk over 't algemeen niet meer
dan 0,07 De gehalten aan eiwitstof
fen, melksuiker en mineralen is echter
iets hoger te stellen dan in volle melk.
Verder blijven in ondermelk de zeer be
langrijke B vitaminen, welke van groot
belang zijn voor ieder dierlijk organisme.
Wat betreft de A en D vitaminen,
daar deze vastgehouden werden in het
botervet, zijn deze uit de ondermelk
practisch verdwenen terwijl de C vita
minen grotendeels zijn vernietigd door
de pasteurisatie.
In de samenstelling van de rantsoenen
moet met deze tekorten worden rekening
gehouden evenals met het feit dat, al
hoewel in ondermelk verscheidene mine
ralen voorkomen, deze tenslotte nog on
voldoende zijn voor een goede voeding
wanneer ondermelk door enkel graan
meel wordt aangevuld.
De waarde van ondermelk zit vooral
in het beschikbaar stellen van hoog
waardige eiwitten, die grotendeels gelijk
te stellen zijn met de eiwitten die voor
komen in vismeel, vleesmeel en andere
dierlijke eiwitbronnen.
Zoals bekend behoort een goed voe
derrantsoen voor varkens te bestaan uit
een zekere hoeveelheid dierlijk eiwit om
een regelmatige groei en een goede om
zetting van het voeder te verkrijgen.
Men zou hieruit kunnen afleiden dat
men derhalve met voordeel deze hoe
veelheid dierlijk eiwit welke voor var
kens nodig is, volledig zou kunnen laten
bestaan uit ondermelk. Dit is echter niet
het geval. Men is immers door middel
van proeven tot de bevinding gekomen
dat hoogstens de helft van de behoefte
aan dierlijk eiwit voordelig door eiwit
voorziening uit ondermelk kan worden
vervangen. Zelf bij ondermelkvoeding
is het dus meer dan gewenst ook andere
dierlijke eiwitten in de rantsoenen te
betrekken.
Sommigen zullen wellicht de schou
ders ophalen. Ze hebben het verkeerd
voor. Want wie varkens mest moest nu
toch al lang tot de bevinding gekomen
zijn dat het niet voldoende is de dieren
de buik vol te geven en maar verder
Gods water over Gods akker te laten
vloeien.
Ook een varkenskweker moet er
steeds op uit zijn de rantsoenen zo even
wichtig en nuttig mogelijk samen te stel
len opdat de dieren hem zo goedkoop
mogelijk vlees zouden kunnen voort
brengen. Dat is ten slotte de hoofdzaak.
Wie dat inziet is op de goede weg
en is zo verstandig met alle gegevens
rekening te houden.
Tot deze mensen zeggen we enkel
graanmeel en ondermelk voederen aan
mestvarkens is niet het ideale en dus ook
niet voordelig. Aan zulke rantsoenen
ontbreken bepaalde zaken die enkel in
dierlijke eiwitten te vinden zijn, er ont
breken mineralen en er ontbreken
hoogstnoodzakelijke vitaminen. Zulke
rantsoenen bezorgen teleurstellingen en
brengen onvermijdelijk minder winst.
Het komt er dus op aan al die ontbre
kende stofien in het rantsoen aan te vul
len. Onze vereniging heeft daarin voor
zien. Voor de talrijke boeren die varkens
willen kweken of mesten met ondermelk
hebben we speciale melen samengesteld.
Deze zijn biggenmeel ondermelk tot
25 kg. en varkensmeel 1 ondermelk
tot 70 kg. Deze worden dus gebruikt
ondermelk plus samengesteld meel zon
der toevoeging van om het even wat.
We hebben het voor onze leden zeer
gemakkelijk gemaakt om goed en voor
delig te voederen.
We raden aan de ondermelk voor te
behouden voor de jongere varkens. Bij
zwaardere varkens (boven de 70 kg.)
komt de ondermelk niet zo goed meer
tot haar recht. Wie aan deze toch onder
melk wil bij voederen doe dit in zeer be
scheiden mate (bv. tot 2 liter per dag)
en volge dan de aanwijzing die in der
gelijk geval gegeven worden varkens-
meel 2 of 3 plus per liter ondermelk een
aanvulling van 200 gram graanmeel.
Dit om de verhouding tussen eiwit en
zetmeelwaarde niet in het gedrang te
brengen.
Aangezuurde ondermelk.
Vele melkerijen zijn er reeds toegeko
men gedurende de zomermaanden de
ondermelk aan de boerderij af te leveren
in aangezuurde toestand. Dit is een goe
de maatregel, want aangezuurde onder
melk is beter verteerbaar en de zuurheid
belet de rottingsbacteriën de melk rot-
zuur te maken.
Dit gevaar is niet denkbeeldig wan
neer de ondermelk in zoete toestand op
het hof wordt gebracht. Rotzure melk
is zeer gevaarlijk voor jonge dieren. En
kele uren na het nuttigen ervan kunnen
bij biggen hevige vergiftigingsverschijn
selen optreden (waggelende gang, bra
ken, blauwverkleuren van de huid) en
sterfgevallen kunnen het gevolg zijn. Is
het niet zo erg dan bestaat er veel kans
dat de herstelden niet zo goed meer
doorgroeien en gans de mestperiode als
achterblijvers worden bestempeld.
Het komt er dus op aan deze miserie te
voorkomen. Wie zoete ondermelk op
het bedrijf krijgt of heeft doet er best aan
deze zelf aan te zuren. Dit kan heel ge
makkelijk. Aan een bus ondermelk wordt
2 a 3 liter karnemelk of aangezuurde
ondermelk van daags voordien toege
voegd. Dit mengsel laat men dan een
etmaal staan op een niet te koele plaats.
De ondermelk is dan fris zuur van reuk
en smaak geworden en gereed voor het
gebruik. Op die manier is het voor ie
dereen een kleine moeite de ondermelk
van dag tot dag aan te zuren.
Men bedenke echter dat aangezuurde
ondermelk ook niet te oud mag worden.
De zuurheidsbacteriën ontwikkelen soms
zeer snel en de te sterke zuurheid zou
alsdan eveneens stoornissen (vooral diar
hee) kunnen veroorzaken.
Men voedere geen Ie grote
hoeveelheden.
Het komt regelmatig voor dat te
(Zie vervolg onderaan 3e kolom.
In ons blad verschenen achtereenvolgens enkele bijdragen over de verschillende
diensten, die het Ministerie van Landbouw in het leven heeft geroepen tot voor
lichting en hulp aan de landbouwers.
Van officiële zijde werd er ons op gewezen dat een paar veranderingen hebben
plaats gehad, nl. wat aangaat het werkterrein van de Rijkslandbouwkundigen.
Vroeger behoorde het vervullen van de pleegvormen voor het bekomen van
toelagen voor
1) Het bouwefi van silo's
2) Het verbeteren van rund veestallen, varkensstallen en hun aanhorigheden
(mestvaalten en gierputten)
tot de bevoegdheid van de Rijkslandbouwkundige.
In het vervolg moeten de landbouwers zich hiervoor wenden tot de consulenten
in de Boerderijbouwkunde ttz. voor Brabanttot dhr Timmermans J., Steenweg op
Vilvoorde, 115, Grimbergen, telefoon 59.18.54; en voor Oost-Vlaanderen, tot dhr
Van Welden M., Schoolkaai, 27, Gent, telefoon 23.37.46.
Tevens werd er ons op gewezen dat het afleveren van getuigschriften voor het
deblokkeren van gelden, nodig voor de wederuitrusting van het bedrijf, alleen van
toepassing is geweest op de 40 en dus "iet °P de overblijvende 60 van de
geblokkeerde gelden. Aangezien deze 40 reeds zijn terugbetaald, komt deze
maatregel te vervallen.
T.B.C.-VRIJE MARKT TE
Het marktcomité laat weten dat de
runddieren van de veehouders die het
wensen, kosteloos afgehaald en in geval
van niet verkoop ook kosteloos naar huis
teruggevoerd worden.
Vele kopers zullen van deze vervoer
dienst kunnen gebruik maken om hun
aangekochte dieren naar huis te laten
brengen, vermits uit alle hoeken van de
vierde veeartsenijkundige omschrijving
dieren naar de markt zullen gebracht
worden.
Minstens 150 dieren (meest tweejarige
vaarzen) zullen te koop aangeboden
worden.
Kopers opgelet De markt begint te
9 uur.
Zoals vroeger aangekondigd zal het
Rijksstation voor Landbouweconomie,
vanaf 1 Mei aanstaande, economische
berichten publiceren die rechtstreeks be
trekking hebben op het landbouwbedrijf.
Deze publicatie, die 20 maal per jaar zal
verschijnen, zal de naam dragen van
Landbouwbedrijfsleiding Abonne
mentsprijs 200 fr.
De'landbouwers die hun inschrijving
nog niet genomen hebben worden ver
zocht dit zohaast mogelijk te doen op de
postcheckrekening nr 2655.13 van het
Rijksstation voor Landbouweconomie te
Gent.
groote hoeveelheden ondermelk worden
gevoederd. Wanneer daarnaast eiwit
rijke varkensmeien worden gegeven
zonder of met onvoldoende aanvulling
van graanmeel is het overmijdelijk dat
diarrhee optreedt. Dit is bijzonder ge
vaarlijk bij zogende zeugen. Stoornissen
in de voedingstoestand van de zeug heb
ben direkt een weerslag op de biggen.
Ook deze krijgen diarrhee en wij hebben
reeds gevallen medegemaakt dat enkele
biggen daarbij dood blijven. Een gevolg
van zeer onverstandige voeding. Daarbij
is het een verspilling van kostelijke
eiwitten. Aan mestvarkens van 25 a 70
kg voedere men liefst niet meer dan 3
liter ondermelk per dag samen met var
kensmeel 1 Ond.
Wanneer in verhouding tot de eiwit-
arme varkensmeien (Biggenmeel Ond.
en varkensmeel I Ond.) en ook bij een
zijdige graanmeelvoeding overdreven
hoeveelheden ondermelk worden gege
ven gebeurt het dat de varkens rachitiek
worden. We hebben het reeds gezegd
enkel graanmeel brengt weinig mineralen
aan en ook bij een te grote hoeveelheid
ondermelk wordt de opname van een
eiwitarm mengvoeder tot een minimum
beperkt waardoor vooral bij snelgroei
ende dieren de mineralenvoorziening
veel te weosen over laat. Zulke zaken
brengen steeds verlies.
We onthouden dus
1) Ondermelk kan
aangewend worden in
ding want het is een rijk voedermiddel.
2) We vullen ondermelk best aan met
een speciale samenstelling voor biggen
tot 35 kg of voor loopvarkens tot 70 kg.
Voor zwaardere varkens is ondermelk
niet zo voordelig.
3) We letten er op geen te grote hoe
veelheden te voederen.
4) We voederen ondermelk steeds
aangezuurd. Deze gezuurde ondermelk
wordt liefst niet te oud.
Vlaamse Schouwburg Brussel.
zeer doelmatig
de varkensvoe-
De liefde van vier Kolonels
en «Engelen zonder Vleugels»
Zondag, 4 April, te 15 en te 20 uur,
gaan in de Koninklijke Vlaamse Schouw
burg te Brussel, nog twee voorstellingen
van De Liefde van vier Kolonels
blijspel in drie bedrijven van Peter Usti
nov. De vier kolonels vertegenwoordi
gen vier naties die één en dezelfde plaats
bezetten. Het is een satire en een sprook
je tegelijk. De vertaling is van Firmin
Mortier en de regie is vhn Huib van
Hellem en de vertolkers zijn Cyriel van
Gent, Roger Coorens, Kris Betz, Jo van
Eetvelde, Nand Buyl.Lia Lee, Giel van
den Branden, Jeanne De Backer, Lily
De Schrijver, Marieke Vervaeke, Celine
Wenen, Rene Peeters.
Van De Liefde van vier Kolonels
gaat nog één voorstelling Maandag 12
April te 20 u.
Met ingang van Donderdag 15 April
komt dan op het programma in K. V. S.
een comedie in drie bedrijven, van Alb.
Husson Engelen zonder Vleugels
Het is een pessimistisch gegeven dat tot
een humoristisch stuk werd bewerkt. Een
eigenaardige mengeling van de tragiek
en het comische. De regie is van Nand
Buyl en de vertolkers zijn A. Bouchez,
Josée Puissant, Lia Lee, R. Peeters, Jef
Mennekens, Irma de Veirman, Jo van
Eetvelde, Kris Betz, Roger Coorens, C.
van Gent. Isidoor van Aenroyde.
Van Engelen zonder vleugels gaan
voorstellingen Donderdag 15 April en
Zaterdag 17 April, telkens te 20 u. Zon
dag 18 April te 15 en 20 u. Maandag
19 April te 20 u.
Plaatsbespreking op de speeldagen
van 11 tot 20 uur, de andere dagen van
11 tot 14 uur. Tel. 17.72.16.
