Het Atoomonderzoek
ten dienste van de Landbouw
Wintertijd, Studietijd
Mond- en Klauwzeer
13 Nov. 1954
Het is een verheugend verschijn
sel dat de wetenschappelijke on
derzoekingen zich niet alleen be
palen tot het maken van oorlogs
tuigen, maar dat er toch ook aan
dacht besteed wordt aan het vre
delievend gebruik van de moderne
uitvindingen.
In de Verenigde Staten van
Amerika, waar het atoomonder
zoek wellicht het verst is gevorderd
werden dit jaar, in de laboratia van
het Departement van Landbouw,
meststoffen voortgebracht, welke
radioactief gemaakt zijn' en die
gratis ter beschikking van de land
bouwkundigen werden gesteld om
persoonlijk studiewerk uit te voeren.
Die radioactieve meststoffen
worden verkregen door de radio
actieve fosfoor uit de atoomfabrie- j
ken toe te voegen aan de fosfoor-
houdende meststoffen, zoals ze in
de handel voorkomen.
Bij het gebruik van de op zulke
wijze radioactief gemaakte mest
stoffen heeft men niet de bedoeling
een zekere invloed uit te oefenen
op de plantengroei. De bedoeling
is alleen na te gaan op welke wijze
de meststoffen door de planten
worden opgenomen, rondgevoerd
en verwerkt. Men weet wel dat de
plant uit de bodem bepaalde voe
dingsstoffen opneemt. Maar tot nu
toe was het zeer moeilijk, zoniet
onmogelijk uit te maken welke van
die opgenomen voedingsstoffen in
de plant afkomstig waren van voor
raden in de grond ofwel van de
meststoffen die de landbouwer
heeft toegediend. Het ligt voor de
hand dat deze vraag van buiten
gewoon belang is.
Het gebruik van radioactief ge
maakte meststoffen zal nu de on
derzoekers toelaten na te gaan
welke hoeveelheden van de toege
diende meststoffen in de plant te
recht komen. Met de Geigermeter
(dat is een toestel waarmee de ra
dioactiviteit van bepaalde voor
werpen wordt gemeten) kunnen
gemakkelijk de radioactieve be
standdelen in de plant worden
opgespoord en hun hoeveelheden
gemeten.
Men zal dus in staat zijn uit te
maken of de fosfoor, die bij een
scheikundige ontleding van de
plant wordt gevonden, afkomstig is
van de toegediende meststoffen of
niet. Men zal ook kunnen bepalen
in welke periode van de ontwikke
lingsgang de plant het meest be
hoefte heeft aan meststoffen, waar
en wanneer deze zullen moeten
toegediend worden en uit welke
producten de meststoffen zullen
moeten bestaan om de hoogste
opbrengsten te verzekeren.
Op het gebied van de landbouw
en met behulp van de radioactief
gemaakte meststoffen heeft men
reeds belangrijke vaststellingen
kunnen doen. Zich steunend op de
reeds verkregen resultaten menen
de Amerikanse geleerden dat het
weldra zal mogelijk zijn de hoeda
nigheid en de omvang van de
oogsten te verbeteren.
Om de doeltreffendheid van een
bepaalde meststof te schatten, be
schikte men tot nu toe enkel over
metingen, uitgevoerd op de snel
heid van de groei en de opbrengst
wan culturen, die met verschillende
meststoffen waren behandeld. Dat
was een langzame en zeer onvol
maakte methode.
Door de aanwending van de ra
dioactieve meststoffen heeft men
bv. kunnen vaststellen dat het fos
faat, dat in de samenstelling van
de planten treedt, door de wortels
wordt opgeslorpt onmiddellijk na
dat het toegediend is. Men heeft
insgelijks kunnen waarnemen dat
de planten in de weide deze zouten
bij middel van hun bladeren en
wortels verwerken en dat een uit
geput weiland aanzienlijk kan ver
beterd worden door toediening van
een fosfaatbemesting. Men heeft
gevonden dat maïs, tabak, katoen
en suikerbeten slechts gedurende
de eerste periode van hun groei
behoefte hebben aan fosfaat. Men
heeft kunnen bewijzen wat men tot
nu toe enkel had vermoed, nl. dat
de meststoffen zonder uitwerking
zijn als zij te laattijdig worden toe
gediend. De aardappelen daaren
tegen verwerken het fosfaat dat ze
krijgen, gedurende gans hun groei
periode.
Natuurlijk is dat alles slechts een
aanvang, maar een doorgevoerd
onderzoek zal binnen afzienbare
tijd waarschijnlijk met belangrijke
verbeteringen voor de dag komen.
Wanneer men rekening houdt met
het feit dat de Amerikaanse land
bouwers jaarlijks meer dan voor
750 millioen dollar superfosfaat
gebruiken, is het niet moeilijk zich
een gedacht te vormen van de be
sparingen, die kunnen gedaan
worden bij een juiste aanwending
van deze meststof.
Terwijl wij dit schrijven bereikt
ons het bericht dat DrTukey, hoofd
van hetlandbouwdepartement van
het Michigan State College, de
resultaten heeft bekend gemaakt
van zijn onderzoek naar de wijze
waarop de planten hun voedende
bestanddelen opnemen.
Dit onderzoek had eveneens
plaats bij middel van radio-actief
gemaakte fosfoor en potas. Hierbij
is gebleken dat de planten hun
voedsel niet alleen langs de wor
tels opnemen, maar ook langs de
stengels, de takken, de bladeren,
de bloemenen zelfs langs de vruch
ten. De voedende elementen ver
tonen daarbij de neiging zich op
te hopen in de nabijheid van de
knoppen, en in 't algemeen in de
nabijheid van die delen waar de
vermeerdering van de cellen het
actiefst is, dus daar waar de groei
het felst is.
Er werd ook aangetoond dat de
plantenvoedende oplossingen snel
langs hun bladeren kunnen op
nemen. Dr Tukey komt tot het
besluit dat het toedienen van mest
stoffen, ten minste deze die in wa
ter oplosbaar zijn langs de blade
ren (dus door bespuiting), wel eens
de meest doelmatige methode zou
kunnen blijken. Hij stelde namelijk
vast dat de bladeren tot 95 van
de meststoffen opnamen, die er op
gespoten werden, terwijl deze die
in de grond werden toegediend
slechts voor 10 °/o werden opgeno
men.
Zo worden talrijke vliegen met
D.D.T. in zijn verschillende vormen
en concentraties behandeld, waar
na men ze terug in vrijheid laat,
waar ze dan, indien ze de behan
deling overleven, verder kunnen
kweken. Men zou nu graag weten
of de afstammelingen van die be
handelde en weerstandbiedende
vliegen die eigenschap hebben
overgeërfd. Maar wie kan nu uit
maken welke vliegen nu de af
stammelingen zijnen welke niet?
Een heel eenvoudige methode
stelt de onderzoekers hiertoe in
staat. De vliegen waarop de proef
wordt uitgevoerd worden een be
paalde vloeistof gevoederd die op
voorhand radioactief is gemaakt.
Deze vliegen blijven dan onver
biddelijk gemerkt en kunnen steeds
terug herkend worden met de Gei
germeter.
Zeer onlangs deelde een Ameri
kaanse atoomgeleerde mee, dat
aardappelen, blootgesteld aan ra
dioactieve stralen, misschien onbe
perkt zullen kunnen bewaard wor
den. In het nationaal laboratorium
van de AEC te Brookhaven heeft
men bij wijze van proef geatomi
seerde aardappelen twee jaar lang
opgeslagen. Ze werden na behan
deling met Roentgenstralen bij nor
male temperatuur in openlucht-
bakken geplaatst. Na 24 maanden
waren ze nog uitstekend bewaard,
wat werkelijk een ongelooflijke
uitslag is. Het uitzicht en de smaak
van de knollen was in niets gewij
zigd.
Ook proefnemingen om vlees te
bewaren zijn goed meegevallen.
Door de atoombehandeling wer
den alle bacteriën gedood en het
gevaar voor bederf wordt groten
deels uitgeschakeld. Zo heeft men
vlees gedurende 3 maanden be
waard bij een warmte van 40 gra
den Celcius, zonder dat ontbin
ding optrad.
De Amerikaanse geleerde ver
telde ten slotte dat de kosten, die
met de behandeling gemoeid wa
ren, onbetekenend zijn. Alleen zul
len eerst afgeschermde betonnen
kelders moeten gebouwd worden.
Vermoedelijk zullen afvalproduk-
ten van de atoomsplitsing, die an
ders toch onbenut blijven, bij deze
methode aangewend worden.
Uit deze enkele feiten blijkt dat
wij tegenwoordig op alle gebied
drastische dingen mogen verwach
ten. En dat wij zeker nog niet aan
het einde van de vooruitgang
staan, zal iedereen wel aannemen.
Ook op andere gebieden maakt
men gebruik van radioactieve stof
fen bij wetenschappelijke onder
zoekingen. Men heeft bv. de laat
ste jaren vastgesteld dat bepaalde
vliegen een onverwachte yreer
stand vertonen tegen D.D.T. Ter
wijl doorgaans de vliegen zeer ge
voelig zijn voor dit insectdodend
middel, schijnen zekere stammen
zich er niets van aan te trekken.
Allerlei proeven worden nu natuur
lijk uitgevoerd om te achterhalen
wat hiervan de oorzaak zou zijn.
Oproep tot de jonge Boeren
Het is niet de eerste maal dat wij
een oproep richten tot onze boeren
en in 't bijzonder tot onze jonge
boeren, om zich steeds meer en
meer in hun vak te bekwamen. De
winter is daarvoor de aangewezen
tijd. De avonden zijn lang en het
werk spant niet meer.
Wij hoeven zeker niet aan te to
nen dat de toekomst behoort aan
hen die verstandelijk en technisch
voldoende onderlegd zijn. Dat is
niet alleen het geval voor allerlei
vakmensen, als meubelmakers,
werktuigkundigen,enz. maareven-
zeer voor de landbouwers.
Reeds een drietal jaren heeft Redt
U Zeiven, bij wijze van proef, een
studiekring ingericht, waar in een
beperkte mate, jonge landbouwers
bijeengeroepen werden om hun
vak verder in te studeren. Die proef
heeft ons aangemoedigd op grotere
schaal met die studiekring door te
gaan.
Daarom nodigen wij al die jonge
landbouwers, die er belang in stel
len, uit, om deze winter aan de stu
diekring deel te nemen.
En ze mogen zich daarbij niet la
ten afschrikken. Ze moeten niet
denken dat het daar gaat zoals op
school, waar lessen moeten ge
leerd worden en achteraf examens
moeten gedaan. Neen. De opvat
ting van onze studiekring is zoda
nig dat er voor een rijke afwisse
ling is gezorgd, allerlei onderwer
pen, die van belang zijn, worden
daar onder elkaar besproken, nu
en dan wordt er een leerrijke film
afgedraaid en worden de bespre
kingen opgeluisterd met lichtbeel
den. Kortom, een avond in de stu
diekring betekent een gezellige
avond, een leerrijke avond en dus
een welbestede avond.
De samenkomsten worden be
legd om de 14 dagen op een Dins
dag, dat in een daarvoor speciaal
ingericht lokaal van ons hoofdma
gazijn te Aalst. Begin te 6 uur.
Zij die wensen toe te treden of
zij die verder inlichtingen wensen
kunnen ons hiervoor een eenvou
dig briefje schrijven en de zaak
komt in orde. Ieder deelnemer ont
vangt dan op tijd en stond de uit
nodiging voor de eerste bijeen
komst.
Jonge landbouwers, en vooral
leden van de jeugdvereniging,
toont dat het U ernst is met uw
streven naar een beter vakman
schap, naar een betere stiel
kennis. Stuurt ons daarom on
middellijk uw toetreding.
Ministerie van Landbouw.
Inenting tegen
De epizoötieën van mond- en
klauwzeer herpakken vooral in de
herfst, wanneer de dieren terug op
stal komen; het verplaatsen der
dieren, de commerciële verhande
lingen die zich gedurende deze
periode van het jaar voordoen ver
menigvuldigen de gelegenheid tot
besmetting.
Dusdanige besmettingsgevallen
doen zich thans voor. Er worden in
derdaad drie haarden vastgesteld
op één dag.
De kwekers worden eraan herin
nerd dat het hen mogelijk is hun
dieren te laten inenten tegen mond
en klauwzeer.
De immuniteit opgewekt door de
trivalante entstof tegen de types O,
A en C der ziekte duurt ongeveer
1 jaar. De weerstand tegen de ziek
te die de dieren tijdens het vorige
jaar, door de inenting, verworven
hebben begint af te nemen en bij
gevolg stijgt het aantal dieren, dat
vatbaar is voor de ziekte, van dag
tot dag.
De docters in de veeartsenijkun
de kunnen bij het laboratorium
voor diagnose en veeartsenijkundi-
ge opsporingen te Ukkel de nodige
entstof bekomen voor de behande
ling van het vee van hun klanten
die dit vragen. Om de volledige be
scherming van de uitbating te ver
zekeren dienen de belanghebben
den al hun runddieren, jonge en
volwassenen, te laten inenten.
De entstof wordt geleverd tegen
de prijs van 20 fr. per dosis van 20
cc die aan ieder runddier in te
spuiten is, de honoraria van de op
tredende veearts, belast met de in
enting niet inbegrepen.
DE KOORNBLCtM
